Author: Otis Walton

Op een avond in Istanbul staat Medea op een tafel. Aan de overkant van het podium ligt een lang stuk stof bezaaid met stenen ter grootte van een vuist. Het publiek begint spontaan te applaudisseren; het geluid wordt steeds luider, totdat het halverwege haar woedende toespraak overgaat in geschreeuw. Vervolgens wordt het donker. Zodra de volgende scène begint, heerst er volledige stilte in de zaal. Dit ritueel herhaalt zich drie keer achter elkaar. Iemand die dit voor het eerst ziet, staat met open mond te kijken. Het bleek de beroemde Turkse acteur Enay Gürler te zijn die op het podium…

Er is iets aan de hand in de theaterwereld in België. Niet de geur van de dood, maar de geur van verandering. Jonge theatergezelschappen in Gent, Brussel en Antwerpen werken op een manier die hun ‘theaterouders’ niet zouden herkennen: ze staan niet onder leiding van een vaste regisseur en niemand heeft het laatste woord. Anders gezegd: iedereen heeft het laatste woord. Het idee van een theatercollectief klinkt misschien bekend, maar de manier waarop ze werken is dat meestal niet. Want het is niet eenvoudig om een collectief te zijn. Je moet geduldig zijn, bereid zijn om te onderhandelen en klaar…

Er gaat iets heel rauws uit van een flamencosaal vlak nadat de laatste hiel op de vloer is geslagen. De mensen in de zaal ademen nog na. Je kunt de gitaar in de lucht zien hangen. In de stilte schuilt een sterke politieke lading, die moeilijk te negeren is als je weet wat er al jaren buiten de muren van die zaal in Spanje gaande is. Madrid is niet de plek waar de flamenco is ontstaan. Die eer komt toe aan Andalusië, dat in het zuidelijkste deel van het land ligt. De kunst daar vindt zijn oorsprong in armoede, migratie…

Er gebeurt iets heel interessants met No Art. Het festival begon in een manege in Amsterdam, met de paarden die daar normaal gesproken staan. Het ontwikkelt zich nu tot een concept dat steden als Mumbai en Londen aandoet. Daar zit geen toeval in. Het is ook niet zomaar een marketingverhaal. No Art begon als iets dat moeilijk uit te leggen was. Het evenement was geen gewoon feest, geen galerie en geen festival. De oprichters zeggen dat het een onafhankelijk label is dat nieuwe muzikanten en ongebruikelijke kunst samenbrengt op plekken die daar eigenlijk niet voor bedoeld waren. Een kerk in…

In de wereld van de Europese festivals hangt er iets vreemds in de lucht. Hoewel de ticketprijzen zijn gestegen en de markt sneller groeit dan ooit, zitten de locaties nog steeds vol. Tegelijkertijd zeggen meer dan zes op de tien festivalorganisatoren dat de kosten voor het organiseren van het festival de pan uit rijzen. Veel bedrijven bezuinigen op hun uitgaven voor evenementen. De gewone festivalgangers zitten er ergens tussenin. Ze gaan nog steeds en betalen, maar misschien zijn ze niet meer op zoek naar hetzelfde als vijf jaar geleden. Kijk eens naar de cijfers; die schetsen een zeer positief beeld.…

Er hangt altijd iets unieks in de lucht op de Nes. Nee, niet echt. Het is een donkere, smalle straat met kasseien die nat zijn van de regen, die in Amsterdam niet lang blijft liggen. Maar als het om theater gaat, is het misschien wel de meest levendige straat van het land. Hier vind je Frascati. De Brakke Grond. Het theater van het gezelschap. In kleine zalen met grote plannen kregen opkomende kunstenaars hun eerste echte kans, en het publiek wist niet altijd wat het kon verwachten. Cultuur is bedoeld om mensen dat gevoel te geven dat ze niet weten…

Het is moeilijk onder woorden te brengen wat de Münchner Kammerspiele nu precies zo bijzonder maakt. Het is niet de opwinding die je voelt voor een klassieke première, noch het lichte onbehagen dat bij experimenteel theater hoort. Dat is het niet. Het is iets wat je pas ten volle kunt begrijpen als je beseft dat het geluid in de zaal niet van tevoren is gepland, maar op dit moment wordt gecreëerd, waarbij je lichaam daar een rol in speelt. Het experiment werkt als volgt. Mensen wordt gevraagd bij binnenkomst een klein apparaatje te dragen dat hun hartslag registreert. De gegevens…

Er is nu iets veranderd in de vergaderzalen van Brussel. Het is moeilijk met zekerheid te zeggen wanneer dat precies is gebeurd, maar wie de Europese politiek de afgelopen jaren nauwlettend heeft gevolgd, merkt het aan kleine details. Er zijn minder grote stappen van individuele staatshoofden. Er zijn veel meer gezamenlijke verklaringen. Beslissingen die vroeger aan één persoon werden toegeschreven, worden nu door meer dan één persoon gedragen. Langzaam maar zeker lijkt het tijdperk van de visionaire solo-leider voorbij te zijn. Daar valt niets aan te doen. Er gebeurt nu te veel in Europa voor één enkele stem, iets wat…

In een zijstraat van Boekarest, op slechts een steenworp afstand van de drukke boulevards en toeristische cafés van de stad, staat een gebouw dat de meeste mensen niet opvalt. Aan de voorzijde zijn geen grote reclameborden of logo’s te zien die in het donker oplichten. De naam van het theater, Teatrul Evreiesc, staat geschreven in vier rode verticale strepen. Wie binnenstapt, waant zich in een wereld die al lang geleden is verdwenen. Sinds 1940 bestaat er een Joods Staatstheater in Boekarest. Dat is op zich al verbazingwekkend. Het werd opgericht in een tijd waarin antisemitisme in Roemenië niet zomaar een…

Er hangt iets griezeligs in de lucht in de Parijse theaters. Niet de gebruikelijke stress van een première of de zenuwen die bij de openingsavond horen. Het is meer een staat van alertheid. Wanneer theaterkunstenaars, regisseurs en dramaturgen elkaar aankijken, vragen ze allemaal hetzelfde: „Hoe ver laten we dit gaan?” Voor een groeiend aantal kunstenaars in Parijs is het antwoord duidelijk. Stop. Het is op papier gezet. Dit document, dat vorig jaar onder Parijse theatermakers de ronde begon te doen, is noch een wet, noch een persbericht. Het heeft te maken met iemand die veel belangrijker is. Het begint met…