Author: Otis Walton

Het is interessant hoe het ritme van het Europese theater wordt bepaald door twee festivals: het ene in een historische stad in de Provence en het andere in een stad die zich nog steeds een muur herinnert. Het is niet officieel. Er is geen gemeenschappelijk platform of een gezamenlijk reglement. Het Berliner Theatertreffen en het Festival d’Avignon hebben daarentegen elk voorjaar en elke zomer heel verschillende programma’s. Dit zet een dialoog in gang die niemand officieel heeft gestart, maar die al decennia lang gaande is. Het is al meer dan zestig jaar geleden dat het eerste Theatertreffen plaatsvond. Het begon…

Er zijn evenementen waar je naartoe gaat. En er zijn festivals waar je naartoe gaat. Het Festival d’Avignon behoort zonder twijfel tot de tweede categorie. Het vindt deze zomer voor de 80e keer plaats, van 4 tot en met 25 juli, in de zinderende hitte van de Provençaalse zomer. In juli is het in Avignon geen uitzondering dat de temperatuur boven de 35 graden uitkomt. Toch zijn alle zitplaatsen bezet. In ieder geval tot middernacht, soms zelfs later. De eerste voorstelling van Julien Gosselin, *Maldoror*, gebaseerd op de duistere 19e-eeuwse tekst van Lautréamont, begon pas laat in de avond in…

Op een regenachtige zondagmiddag in december stonden er veel mensen op de Mont des Arts in Brussel. Niet voor een concert of voorstelling, dat wel. Ze waren daar omdat de bioscopen gesloten waren. Het feit dat het plein, dat doorgaans een plek voor cultuur is, juist die dag werd omgevormd tot een plek voor openlijk politiek protest, spreekt boekdelen. Het Raadgevend Comité besloot dat bioscopen, concertzalen en theaters kort voor Kerstmis moesten sluiten. Geen uitzonderingen, en er is geen tijd om zich aan te passen. Dit was een ander soort klap voor een sector die al twee jaar lang overal…

Als je rondloopt, valt het je misschien op dat iets groter is dan je had gedacht. Half augustus krijg je dat gevoel op de Parade in Den Bosch. De avondlucht is nog warm en de terrassen zitten vol met mensen die elkaar al jaren kennen en mensen die de stad voor het eerst bezoeken. De Sint-Janskathedraal torent onbeweeglijk boven alles uit, terwijl de tenten eronder bruisen van het leven. Dat is Boulevard, het theaterfestival. Niet zomaar een feest. Dit evenement vindt één keer per jaar plaats om mensen eraan te herinneren hoe een stad eruit kan zien als ze zichzelf…

Elk jaar weer speelt zich op een bepaald moment een van de meest verbazingwekkende festivalverhalen af in een vlak gebied in Noord-Duitsland, omringd door weiden en kleine boerderijen. In het dorpje Wacken wonen normaal gesproken zo’n 1.800 mensen. Begin augustus neemt dat aantal met een factor tien of meer toe. Er klinkt een gitaarriff die kilometers ver door de chaos heen te horen is. Mensen zetten hun deuren wijd open en zetten tenten op in de weiden. Er is geen enkel ander festival ter wereld dat al meer dan 30 jaar hetzelfde effect op mensen heeft. Wacken Open Air begon…

Ik weet niet precies wat ik moet denken van de manier waarop Milo Rau over macht spreekt. Terwijl hij glimlacht, zegt hij: „bijna de koning van de culturele elite.” Maar de ironie is moeilijk te missen. Hij vertelt hoe hij directeur werd van de Wiener Festwochen, het meest prestigieuze culturele festival van Europa met een budget van 16 miljoen euro. Het klinkt meer als een poging om binnen de organisatie te komen dan als een carrièrestap. “Je moet het spel meespelen om het te kunnen veranderen”, stelt hij. Dat is inderdaad wat hij van plan is te doen. Het is…

In het theater zijn er momenten die je nooit meer vergeet. Terwijl de vader zijn dochter troost door haar op zijn schoot te houden, vergiftigt hij haar langzaam. Deuren gaan als een gek open. Het was alsof er een explosie van lucht de zaal binnenstroomde. Dat was Ickes *Oresteia* in het Almeida, bijna tien jaar geleden. Hij wil dat mensen nooit vergeten wat ze hebben gezien, want dat is precies wat het teweegbrengt. Het kwam doordat zijn vader Robert Icke op een avond van zijn PlayStation weg sleepte en hem de film *Richard III* liet zien, met Kenneth Branagh in…

De lichten in Het Ketelhuis gaan langzaam uit. Op het scherm is een stoffig dorpje in het zuidoosten van Turkije te zien. Achter in de zaal fluistert iemand in het Koerdisch. In Nederland geboren tieners en jongvolwassenen kijken stil en aandachtig toe. Sommigen nemen met hun telefoon een kort filmpje op. Anderen blijven zitten en bewegen geen vin terwijl de aftiteling voorbij rolt. Het Amsterdamse Koerdische Filmfestival vindt dit jaar voor de vijfde keer plaats. Het begon als een klein project met slechts een deel van een Amsterdams arthouse-theater, een paar films en een kleine groep vrijwilligers. Maar het is…

Er hangt iets in de lucht in Warschau, voor het Teatr Powszechny. In de zomer van 2017 lieten nationalistische demonstranten die de ingang blokkeerden zelfs rookbommen ontploffen. De voorstelling waarover ze zo boos waren, heette *Klątwa*, wat ‘De Vloek’ betekent. Mensen stonden in de rij bij de kassa en werden gecontroleerd door politieagenten. Om het theater binnen te komen, moesten mensen twee rijen passeren: eerst de schreeuwende menigte, en daarna de politiebarricades. Toch gingen de deuren open. Elke avond, keer op keer. Het doek gaat gewoon omhoog, zelfs als de wereld in brand staat. Dat is waarschijnlijk het meest veelzeggende…

Na de première wordt het achter de schermen op dat moment altijd een gekkenhuis. Het verlichtingsschema is door iemand anders verkeerd opgeslagen. De kostuumassistent moet een acteur vinden die al opgemaakt is. Terwijl de technicus nog bezig is met de geluidstest, vraagt de regisseur om een nieuw exemplaar van het cue-blad. Al tientallen jaren heerst er zo’n chaos, totdat het wat rustiger begon te worden. In het Innovation:Lab van het Nationale Ballet in Amsterdam werd een AI-systeem opgezet dat in realtime reageerde op de bewegingen van de dansers. Het was geen experiment in het lab; het maakte deel uit van…