Belfast Film Festival onder vuur – rechter wijst aanklacht genderkritische medewerkster af

Er begon iets vreemds te ontstaan in een stad die al decennia lang bekend stond als verdeeld en onstabiel. Het Belfast Film Festival ging in 1995 van start als een klein project, in een tijd waarin Belfast in verandering was. Inmiddels komen er elk jaar meer dan 25.000 mensen naar het festival, waardoor het het grootste filmevenement van Noord-Ierland is geworden. Voor een stad van deze omvang is dat een behoorlijke prestatie.

Het festival organiseert het hele jaar door evenementen, niet alleen het hoofdevenement in de herfst. Er zijn ook zomeravonden, gemeenschapsprojecten en een prijzenuitreiking die mensen aantrekt die normaal gesproken misschien niet naar de bioscoop zouden gaan. Deze zomer zijn de openluchtfilms terug bij het stadhuis. De eerste twee zondagen van juli (19 en 26) waren de belangrijkste data. Ik vind het erg interessant om buiten films te kijken, omringd door de Victoriaanse gebouwen van Belfast, terwijl de Ierse hemel boven je voorbijtrekt.

Dat gezegd hebbende, zal het festival in 2026 om iets heel anders bekend staan. Het Fair Employment Tribunal in Noord-Ierland behandelde een zaak van Sara Morrison, die daar vroeger werkte als coördinator voor inclusie en publieksontwikkeling.

Ze zei dat ze haar baan moest opzeggen omdat ze in 2023 had gesproken tijdens een evenement van Let Women Speak. Deze groep staat bekend om haar gendercritische standpunten. Dit gebeurde omdat externe groepen zich zorgen maakten over de vraag hoe Morrisons opvattingen zouden passen bij haar functie als inclusiecoördinator, wat ertoe leidde dat het festival een onderzoek instelde.

Het tribunaal oordeelde afgelopen vrijdag dat het onderzoek naar Morrisons BFF niet was ingegeven door haar politieke opvattingen, maar omdat deze haar werk mogelijk zouden hebben beïnvloed. De rechtbank stelde dat haar politieke opvattingen „noch de reden, noch een deel van de reden“ waren voor de manier waarop zij werd behandeld. Ook haar beweringen dat zij werd lastiggevallen en onterecht was ontslagen, werden afgewezen. Veel mensen zullen wellicht teleurgesteld zijn over deze uitspraak, maar het is duidelijk dat de rechtbank de feiten grondig heeft overwogen. Morrison heeft gezegd dat ze de uitspraak betreurt en nadenkt over wat haar volgende stappen kunnen zijn.

Deze zaak is niet alleen interessant vanwege wat er in de rechtbank is gebeurd, maar ook omdat ze een grotere vraag aan de orde stelt: hoe gaan culturele organisaties om met medewerkers wier persoonlijke overtuigingen haaks staan op hoe het publiek hen in hun functie ziet? Het is een kwestie die veel mensen aangaat, niet alleen in Belfast. Musea, theaterfestivals en nieuwsmedia in heel Europa kampen met soortgelijke problemen. Mensen hebben het gevoel dat de grenzen tussen hun persoonlijke opvattingen en hun werkverplichtingen steeds duidelijker worden, en daar is niet iedereen even blij mee.

Ondertussen gaat het festival gewoon door zoals gepland. De 26e editie staat gepland voor november 2026. Noord-Ierse filmmakers kunnen films insturen met een lengte van maximaal twintig minuten. Tijdens het slotgala van vorig jaar werd al gesproken over hoe ver verhalen kunnen reiken.

De slotfilm ging over het beroemde Saipan-incident in het Ierse voetbal, dat al generaties lang in het geheugen gegrift staat. Wat zeggen zulke films over het festivalteam? Ze kiezen niet altijd voor de gemakkelijke weg. Er is nog steeds een Belfast Film Festival waar mensen uit Noord-Ierland naar zichzelf kunnen kijken, soms met humor, soms met ernst, en soms met ongemak. En misschien is dat wel wat een goed filmfestival hoort te doen.