Er hangt altijd wel iets in de lucht boven de weiden van Worthy Farm. Modder natuurlijk. Je ruikt sigarettenrook, bier en een tentenkamp dat al dagenlang in de zon staat. Maar in 2025 was er nog iets anders te voelen: een spanning, een behoefte om meer te zeggen dan de muziek alleen hen toestond. De politieke kant van Glastonbury is dit jaar niet aanwezig. Het is politiek, en er is muziek op de achtergrond.
Overal hingen spandoeken en borden. Mensenrechten, de klimaatcrisis, internationale hulp en Palestina. Dit jaar waren er meer mensen dan ooit tevoren in het Green Futures-gedeelte van het terrein. Dit gedeelte is altijd al het activistische hart van het festival geweest. Mensen die voor het eerst naar Glastonbury gingen, zoals Noma, een jonge klimaatactiviste uit Gloucester, verwoordden het treffend: „Het is een festival binnen een festival.” En zo voelde het ook echt.
| Informatie | Details |
|---|---|
| Naam | Glastonbury Festival of Contemporary Performing Arts |
| Locatie | Worthy Farm, Pilton, Somerset, Engeland |
| Opgericht | 1970 door Michael Eavis |
| Editie 2025 | 55e jubileumeditie |
| Capaciteit | Circa 200.000 bezoekers |
| Politieke signatuur | Uitgesproken links, pro-klimaat, pro-mensenrechten |
| Bekende podia | Left Field, Green Futures, Speakers’ Forum |
| Oprichtersuitspraak 2025 | “Wie het er niet mee eens is, kan ergens anders heen” – Michael Eavis |
| Volgende editie | 2027 (2026 geen festival) |
De oprichter van het festival, Michael Eavis, liet weinig ruimte voor interpretatie. Tegen degenen die het niet eens zijn met de politieke standpunten van Glastonbury zei hij simpelweg: „Ga dan maar ergens anders heen.” Tegelijkertijd is het eerlijk. Het roept wel wat wenkbrauwen op, vooral voor een evenement dat zichzelf een gemeenschapsfeest noemt. Het is nooit het doel van Glastonbury geweest om iedereen tevreden te stellen. Die keuze is misschien wel de meest politieke van allemaal.
Ook dit jaar hebben ze iets te zeggen. Ashley Sarkar, Deborah Meaden en Gary Lineker zijn niet zomaar namen die toevallig op een poster staan. Sarkar sprak een ongemakkelijke waarheid uit: de zeer rijke mensen die per helikopter komen en in luxe yurts slapen, missen veel meer dan alleen de hoogtepunten van het festival. Ze verzwakken ook de boodschap ervan. Op slechts een paar honderd meter afstand wordt eten bezorgd aan mensen die vijf keer het gemiddelde jaarloon verdienen, wat in strijd lijkt te zijn met het thema van het festival.
Er waren momenten op het podium waarop andere dingen dan de muziek het meest opvielen. Een groep mensen scandeerde „Free Palestine“ onder leiding van Bob Vylan. De Ierse rapgroep Kneecap ging nog een stap verder. De BBC zond hun optreden niet uit tijdens de live-uitzending. De politie bekeek de beelden. Het voelde niet als plezier, maar meer alsof iemand opzettelijk een grens opzocht – en soms overschreed.
Dit is echter niets nieuws. Politieke artiesten zijn altijd welkom geweest op Glastonbury. De Free Festival-beweging in de vroege jaren zeventig is waar bands als Rage Against the Machine, Pussy Riot en Public Image Limited hun begin maakten. Mensen in die beweging zagen festivals niet als een manier om aan de realiteit te ontsnappen; in plaats daarvan zagen ze ze als een glimp van hoe de samenleving er anders uit zou kunnen zien. Een andere wereld waar mensen niet elke dag hoeven te werken. Die gedachte is nooit echt verdwenen.
Wat het in 2025 anders maakt, is hoe intens de situatie is. Er is meer lawaai, woede en verdeeldheid in de wereld buiten de festivalvelden dan er in lange tijd is geweest. Dat dringt door, zelfs als je dat niet wilt. Mensen die naar festivals gaan, vooral jongeren, lijken het podium van Glastonbury de laatste tijd voor meer te gebruiken dan alleen om naar muziek te luisteren. Je kunt daar iets zeggen.
Dat is niet altijd een goede zaak. Sommige optredens raakten in de problemen, wat aantoonde dat politiek op het podium niet hetzelfde is als politiek in een vergaderzaal. Als tienduizenden mensen op een veld scanderen, gaan details snel verloren. Vanuit de menigte is het soms moeilijk om het verschil te zien tussen protest en provocatie.
Toch blijft Glastonbury trouw aan zichzelf. Zelfs met de ongemakkelijke tegenstrijdigheden. Terwijl er helikopterplatforms worden aangelegd, predikt het festival gelijkheid. Dat betekent minder vervuiling, maar tegelijkertijd komen er honderdduizenden mensen met de auto. Die spanning kun je niet zomaar wegpraten. Maar misschien hoeft dat ook niet. Misschien is het juist de spanning tussen het ideaal en de realiteit, tussen plezier en ernst, die Glastonbury al meer dan vijftig jaar interessant houdt.
