Author: Otis Walton

Er is iets vreemds aan de manier waarop mensen die in het theater werken omgaan met bureaucratie. Wetgevers stellen wetten op, ambtenaren vullen formulieren in, en kunstenaars? Die zoeken gewoon een andere uitweg. Dat is eigenlijk precies wat er lijkt te gebeuren wanneer Nederland en het Verenigd Koninkrijk samenwerken op cultureel gebied. De daadwerkelijke gevolgen voor de podiumkunsten zijn pijnlijk duidelijk geworden sinds de Brexit een feit is geworden. Tournees worden steeds duurder. Het kost tijd en geld om een visum te krijgen. Voor instrumenten en decors zijn invoeraangiften nodig. En de bureaucratische rompslomp kan hoger zijn dan het podium…

Jarenlang bleef het verhaal hetzelfde. Het geld, de podia en de aandacht gingen allemaal naar grote bedrijven. De underground trad op in kraakpanden, zalen in achterafstraatjes en plekken waar de verwarming niet altijd werkte. Op een gegeven moment moest iedereen die echt iets wilde bereiken in de Nederlandse kunstwereld naar een door de overheid gesubsidieerde instelling gaan. Die regel stond nergens op papier. Maar steeds vaker houden makers zich niet meer aan deze regel. Het culturele landschap van Nederland is veranderd. Het is geen revolutie, maar ook geen generatiewisseling. Kleine, onafhankelijke bedrijven en soloartiesten krijgen steeds meer fans zonder dat…

Er gebeurt iets in het Moreelsepark in Utrecht dat moeilijk te beschrijven is. De geur van versgebakken pretzels hangt in de lucht en er speelt een liveband. Mensen lopen van tent naar tent, kinderen hangen aan de schommels van een draaimolen en volwassenen staan voor kleine podia alsof ze daar toevallig zijn beland. Toch is het geen toeval. Dit is een toneelstuk. Een oud theater. Ouder dan de meeste bezoekers denken. De eerste festivals zoals De Parade vonden in de jaren negentig plaats in Nederlandse steden. Ze bouwden voort op ideeën die toen al bestonden. Ze gaan terug tot de…

In het DeLaMar Theater op het Leidseplein heerst deze zomer een nieuwe sfeer. Mensen die de afgelopen jaren veel grote musicals en cabaretavonden hebben bezocht, zullen het meteen opmerken. Het theater is veranderd. Het werd gered van meerdere faillissementen en weer tot leven gewekt dankzij de visie van Joop en Janine van den Ende. Niet met een grote aankondiging of veel mooie woorden in de pers. Het gebeurde gewoon. Iedereen heeft het er nog steeds over. De concrete aanleiding is de Nederlandse première van *tick, tick… BOOM!, de beroemde Broadway-show die nu voor het eerst in Nederland te zien is.…

Soms kan een instelling tegelijkertijd zowel op haar dieptepunt als op haar hoogtepunt staan. Het Internationaal Theater Amsterdam (ITA) denkt hetzelfde over het jaar 2025. Enerzijds is er een vernietigend rapport naar aanleiding van een onderzoek naar misstanden binnen de organisatie. Anderzijds is er lof uit de hele wereld, meer geld van de overheid en een Britse versie van een Italiaanse productie die in Londen uitverkocht raakt. Het is een interessante mix. Maar misschien is het juist deze spanning die het ITA zo belangrijk maakt, niet alleen voor Nederland maar ook voor een bredere discussie over cultuur, macht en verantwoordelijkheid…

Op het eerste gezicht lijkt het onwaarschijnlijk dat een theaterfestival, met zijn overvolle zalen, felle lichten en late avonden, een geschikte plek zou zijn om tot rust te komen. In Denemarken wint dat idee echter steeds meer aan kracht. Dit jaar hebben een aantal grote theaterfestivals voorstellingen geselecteerd die meer doen dan alleen vermaken. Deze voorstellingen bieden ruimte voor iets dat moeilijker te omschrijven is: de behoefte aan stilte, aan acceptatie en aan een onderbreking van de prestatiedruk. Deze beweging is niet zomaar uit het niets ontstaan. Net als in veel andere Europese landen is in Denemarken de afgelopen jaren…

Het is geen grap meer dat de Amsterdamse theaterwereld vroeger alleen voor rijke, blanke mensen uit de middenklasse was; het is gewoon een historisch feit. In november 1969 zei Paul Binnerts dit hardop in de Stadsschouwburg, terwijl er tomaten door de lucht vlogen: „Kijk eens om je heen – dit is geen afspiegeling van de samenleving.” Dat was een moedige uitspraak voor iemand die zo nauw verbonden was met het establishment. Zelfs na vijftig jaar komt die gedachte nog steeds bij me op. Men beschouwt de *Aktie Tomaat* vaak als een keerpunt in de geschiedenis, het moment waarop het theater…

Soms herinner je je een zomer vanwege een concert of een kunsttentoonstelling die je nog wekenlang bijblijft. Deze zomer gaat het in Amsterdam een andere kant op. Tussen de drukke trottoirs en de overvolle museumzalen heeft zich een rustigere trend doorgezet: de Ierse traditie van het vertellen van verhalen, die haar wortels heeft in honderden jaren aan „seisiúns“ en dorpsbijeenkomsten, heeft een publiek gevonden dat dit niet per se had verwacht. Het begon bescheiden. In een paar kleine zalen organiseerden mensen die vinden dat verhalen verteld moeten worden – en niet getoond of gestreamd – deze evenementen. Er is geen…

In een klein theater in Amsterdam met houten stoelen, verlichting die net iets te zwak is, en een actrice die haar tekst een fractie van een seconde te laat uitspreekt, gebeurt er iets verbazingwekkends. Het publiek leunt naar voren. Niet zo ver achterover als bij Netflix. Naar voren. Mensen zitten op het puntje van hun stoel wanneer ze dat vleugje twijfel of aarzeling op het podium zien. Er is een verschil tussen ‘ondanks’ en ‘juist vanwege’ die onvolkomenheid. Tegenwoordig doet technologie veel beloften, maar komt ze die nooit na. Binnen enkele seconden kan AI tekst, afbeeldingen en muziek maken. Streamingdiensten…

Soms verandert een stadspark in iets heel anders. De geur van het gras of de bomen blijft hetzelfde, maar plotseling hangt er een geur van gegrild vlees, gefrituurd deeg en verse kruiden in de lucht. Zo voelt het als het Cuxhaven Street Food Festival in het Kurpark van start gaat. Het vindt elk jaar in juli plaats. Dit jaar vindt het plaats van 10 tot en met 12 juli 2026, en als je er vrijdagmiddag langs was gekomen, had je gezien hoe de foodtrucks zich klaarmaakten. Het is niet het grootste festival van Duitsland. Dat probeert het ook helemaal niet…