Een Engels voetbalteam in smoking stond in mei 1970 op het podium van Top of the Pops. “Back Home” was een nummer dat ze hadden opgenomen ter voorbereiding op het WK in Mexico, waar ze de titelverdedigers waren na hun overwinning in 1966. Het nummer bereikte de eerste plaats in de Britse hitlijsten en bleef daar drie weken staan. Niemand had dat verwacht. Phil Coulter al helemaal niet.
Coulter vertelde later dat hij de wedstrijd thuis met een dienblad op schoot had bekeken. Hij had het nummer samen met Bill Martin geschreven. Hij was ervan overtuigd dat de inkomsten van een nummer dat in de WK-finale werd gespeeld hem voor de rest van zijn leven rijk zouden maken. Hij droomde al van een boottocht langs de Franse Rivièra. Toen West-Duitsland een 2-0 achterstand omboog en Engeland versloeg, gooide hij zijn eten naar de tv. Dat hij dat zei, laat zien hoe serieus hij de risico’s nam en hoe snel het voorbij was.
De uitkomst van het WK was teleurstellend. Wat het land verwachtte van de kampioen in de kwartfinale, gebeurde niet. De wedstrijd tegen West-Duitsland is nu een van de meestbesproken wedstrijden in de Engelse voetbalgeschiedenis. Het lied, daarentegen, had zich allang verzoend met het publiek over die verwijdering. Dat maakte voor “Back Home” niets uit – het was al een nummer 1-hit voordat de eerste bal was getrapt. Dat is precies wat het uniek maakt in de geschiedenis van de sportmuziek.
Want “Back Home” zette iets in gang. Vóór 1970 bestond er nauwelijks een idee voor een nationaal WK-lied. Toen de Engelse voetbalbond de studio overnam, droegen de spelers smokings en verschenen ze op televisie. De show was een enorm succes. Na dat voorbeeld te hebben gezien, kopieerden andere landen het. Het werk van Martin en Coulter in 1970 heeft op zijn minst enige invloed gehad op nationale sportliederen van Nederland tot Brazilië, van sambavoetbal tot nederpop.
Weinig mensen die nooit bij “Back Home” zijn geweest, kunnen zich het lied na meer dan vijftig jaar nog herinneren. Dat komt door de manier waarop het nummer is opgebouwd: het heeft een makkelijk te onthouden melodie en een tekst die beschrijft hoe een groep muzikanten zich voelt als ze heimwee hebben, zonder dat het zwaarder klinkt dan het is. Maar juist het feit dat het in een bepaalde periode is gemaakt, heeft ervoor gezorgd dat het zo lang meegaat. In je gedachten is het altijd verbonden met die smokingpakken, dat podium en Engeland in 1970.
