Op vrijdagavond, na de derde show van de dag, staat er ergens een rij bij de bar van Lowlands. Niet voor de bar zelf, of in ieder geval niet uitsluitend. Wanneer de persoon vooraan in de rij zijn lege beker terugbrengt, zet de barman die ernaast, controleert de stapel, tikt een muntje of tegoedbon terug en schenkt vervolgens een nieuw drankje in. Zo ontstaat de rij. De volgende persoon volgt. En de volgende. Je krijgt een logistiek probleem dat voortkomt uit een ecologische oplossing wanneer je dit vermenigvuldigt met duizenden drinkmomenten per avond.
Het ronde bekerontwerp van Lowlands is een reactie op Europese regelgeving die het gebruik van plastic voor eenmalig gebruik sterk beperkt. Die wet is logisch en bereikt duidelijk zijn doel om de hoeveelheid wegwerpplastic op festivalterreinen te verminderen. Vergeleken met de tijd dat bekers gewoon op de grond belandden, is het terrein van Lowlands aanzienlijk schoner. Dat is een concreet resultaat. De operationele kosten zijn echter net zo reëel, zowel voor bezoekers als voor barpersoneel.
De regelgeving rondom het inwisselen van bekers is de kern van het probleem. Als iemand een nieuw drankje wil, moet hij of zij het lege glas terugbrengen naar de bar en het samen met de bestelling inleveren, anders kunnen er extra kosten in rekening worden gebracht. Hoewel het eenvoudig lijkt, vereist elke transactie in feite een extra stap: de medewerker neemt het glas aan, zet het apart, plaatst het ergens in de stapel met inleverbare glazen en rondt vervolgens de bestelling af. Elke extra seconde die met een klant wordt doorgebracht, telt op. Het effect hiervan is duidelijk merkbaar in de wachttijden tijdens piekuren, zoals vlak voor een groot optreden in een bekende kroeg.
De verwarring wordt nog versterkt door het tokensysteem. Lowlands gebruikt tastbare tokens als festivalgeld, dus iedereen die zijn of haar glas wil bewaren voor later, maar even stopt met drinken, moet specifiek aan de bar vragen om een ”bekertoken”—een uniek token dat de waarde van het glas bijhoudt, zodat het later kan worden ingeleverd. In de volgende ronde moet iedereen die dat token kwijt is, voor een nieuw glas betalen. Dit gaat vaak mis in drukke bars in het donker na een paar uur festiviteiten.
Er zijn inleverpunten waar bezoekers hun bekers kunnen inleveren en hun statiegeld terugkrijgen aan het einde van de dag of het festival. Elk van deze punten heeft zijn eigen wachtrij. Omdat er nog geen volledig geautomatiseerd bekertelsysteem op festivalschaal bestaat dat algemeen gebruikt wordt, moet elke stapel bekers handmatig geteld worden, elk tegoed of elke creditering worden toegevoegd of terugbetaald, en moet het personeel dit handmatig doen. Hierdoor ontstaat een knelpunt dat vooral merkbaar is wanneer veel mensen tegelijk willen betalen, bijvoorbeeld aan het einde van de dag wanneer iedereen tegelijk zijn bekers wil inleveren voordat ze naar hun tent gaan.
De duurzaamheid en brede acceptatie van het systeem getuigen van de bereidheid van het festival en de bezoekers om duurzaamheid boven gemak te stellen. Desondanks zijn er voldoende operationele obstakels die een technische oplossing noodzakelijk maken. Geautomatiseerde telstations, app-gebaseerde registratie van statiegeld en RFID-chips in bekers zijn ideeën die de frictie mogelijk kunnen verminderen zonder het circulaire principe op te offeren. Het is nog onduidelijk of Lowlands deze stap zal zetten en wanneer. Maar bij elke lange wachttijd aan de bar groeit de vraag naar verbetering.
