De strijd om de legendarische headliners – Waarom we de komende jaren vaker reünies van oude bands zullen zien op festivals

Midden in een zomernacht op een festival in Europa besloot iemand in een directiekamer dat nostalgie genoeg zou zijn om een poster te verkopen. Die keuze lijkt nu de norm te zijn, niet de uitzondering.

Op een manier die vijf jaar geleden onvoorstelbaar leek, hebben reünies van oude bands de festivalscene overgenomen. Toen Oasis vorig jaar hun comeback aankondigde, ontstond er een waanzinnige run op kaartjes. Linkin Park kwam terug. Sommige mensen hadden kritiek op NSYNC. Tegelijkertijd trekken K3 en soortgelijke bands volle zalen alsof de tijd heeft stilgestaan. Daar valt niets aan af te doen. Ze hebben een plan en het geld om dat te ondersteunen.

Het probleem is groter dan het lijkt als het om festivals gaat. Er zijn niet veel echte A-list headliners – artiesten die op eigen kracht gegarandeerd tienduizenden mensen trekken. Queen Bey toert niet elk jaar door Europa. Taylor Swift doet dat ook niet. Er zijn niet veel grote namen, festivals concurreren hevig met elkaar en de afgelopen jaren zijn de boekingskosten sneller gestegen dan de inkomsten. De reünie past precies in dat evenwicht. Een band die mensen al kennen, die hen doet denken aan goede tijden en die het risico van een onbekende naam vermijdt. Het is een veilige keuze die tegelijkertijd aanvoelt als een evenement.

Wat het bijzonder maakt, is dat mensen ernaar uitkijken. Niet naar een halfslachtige comeback die alleen om geld draait, maar naar iets dat vroeger betekenis had. Mensen die in de jaren negentig als kinderen naar festivals gingen, zijn nu dertigers en veertigers en hebben geld te besteden. Ze kopen vliegtickets om naar een optreden te gaan. Ze geven geld uit aan betere tickets. Er worden veel berichten over geplaatst op sociale media. Dat maakt ze aantrekkelijk voor zowel festivals als de bands die er spelen.

Ook vanuit het perspectief van de artiesten is het minder romantisch. Door streaming is de verkoop van muziek veel minder winstgevend geworden. Liveoptredens zijn voor veel bands uit de jaren tachtig en negentig de enige echte manier geworden om geld te verdienen. Een reünie is dus niet alleen een manier om nostalgisch te zijn; het is ook een goede manier om geld te besparen. Hoewel dat misschien ontnuchterend klinkt, verklaart het wel waarom zoveel bands die jarenlang zeiden dat ze nooit meer samen zouden spelen, elkaar uiteindelijk toch bellen.

Aan de andere kant raken mensen steeds minder zeker over wat dit op de lange termijn voor het festival zelf betekent. Wanneer elk groot festival dezelfde vijf of zes bekende acts probeert binnen te halen, ontstaat er een vreemde uniformiteit. De affiches zien er allemaal hetzelfde uit. Als mensen verwachten dat iets beter klinkt dan in 2003, raken ze teleurgesteld. Het is nog steeds niet duidelijk of het publiek uiteindelijk weer in volle getale zal komen opdagen of dat de vraag naar nostalgie alleen maar blijft stijgen.

Eén ding is zeker: dit zal de komende jaren vaker gebeuren. Zowel het publiek als de infrastructuur zijn aanwezig, en bands hebben alle reden om terug te komen. Er woedt nu een stille biedingsstrijd tussen festivals in heel Europa over welke artiest de hoofdact wordt. Aangezien reünieconcerten altijd in recordtijd uitverkocht raken, lijkt er voorlopig geen reden om de formule te veranderen. Het is interessant hoe een sector die altijd draaide om nieuwe dingen, steeds meer stabiliteit zoekt in oude dingen. Dat zou echter een teken van volwassenheid of van terughoudendheid kunnen zijn. Het lijdt geen twijfel dat festivals zullen blijven zoeken naar de volgende reünie om bovenaan de affiche te zetten, zolang stadions maar volstromen bij het eerste akkoord van een nummer uit 1995.