Een stadion vol mensen kan tot leven komen met slechts vier letters in een liedje. Er zijn geen woorden of refrein; er zijn alleen vier armbewegingen, en iedereen weet wat er gaat gebeuren. Dat is wat ‘YMCA’ van de Village People al bijna vijftig jaar doet. Dat is echt gaaf. En een beetje vreemd.
Het nummer ontstond in 1978 op een vrij gewone manier. Een Franse muzikant genaamd Jacques Morali, die probeerde door te breken in de New Yorkse discoscene, vroeg op een dag aan zijn zanger Victor Willis wat de YMCA was. Willis vertelde over de Young Men’s Christian Association, een plek waar jonge mannen konden sporten, een veilige haven vonden en vrienden konden maken. Toen Willis klaar was met praten, had Morali al een idee. Het nummer was in een mum van tijd geschreven. Het stond op het derde album van de band, *Cruisin’*, en op het eerste gezicht leek het gewoon een leuk opvulnummer.
| Informatie | Details |
|---|---|
| Naam | Y.M.C.A. |
| Artiest | Village People |
| Uitgebracht | 9 oktober 1978 |
| Album | Cruisin’ |
| Geschreven door | Jacques Morali & Victor Willis |
| Geproduceerd door | Jacques Morali |
| Label | Casablanca Records |
| Genre | Disco |
| Hoogste positie VS | Nr. 2 (Billboard Hot 100) |
| Positie VK | Nr. 1 |
| Wereldwijde verkoop | Meer dan 12 miljoen exemplaren |
| Onderscheidingen | Grammy Hall of Fame (2020), Library of Congress National Recording Registry |
Het is moeilijk uit te leggen wat er daarna gebeurde zonder stil te staan bij de tijdsgeest. In Amerika was het einde van de jaren zeventig een tijd van enorme maatschappelijke veranderingen. Steeds meer mensen werden zich bewust van de homocultuur, discomuziek vulde clubs waar mensen uit alle lagen van de bevolking elkaar ontmoetten, en New York was het middelpunt van dit alles. De Village People speelden op slimme wijze in op die sfeer. Ze verkleedden zich als stereotype mannenfiguren, zoals een politieagent, een cowboy of een marinier, en richtten zich specifiek op homoseksuele mensen. Dat was geen vergissing. Het was een plan.
Maar de exacte betekenis van ‘YMCA’ is nooit in steen gebeiteld. Willis heeft altijd gezegd dat het nummer geen homolied was. Dat het ging over plezier maken met vrienden, hulp bieden aan jonge mannen en een plek hebben die mensen hielp. Hij gaf ook toe dat hij het leuk vond om woorden op meer dan één manier te gebruiken. Het is moeilijk met zekerheid te zeggen wat de waarheid is. De kracht van het nummer was dat het beide tegelijk kon zijn.
De dans ontstond vrijwel per ongeluk. Toen de band in januari 1979 optrad in het tv-programma American Bandstand, begonnen mensen in het publiek met hun armen letters te vormen. De bandleden waren verbaasd en deden mee. De presentator, Dick Clark, draaide het nummer meteen nog een keer. Zo simpel was het. Er was geen choreograaf of marketingteam. Er gebeurde iets intuïtiefs in de zaal, en de band was slim genoeg om daarop in te spelen.
In de decennia daarna werd ‘YMCA’ een vaste waarde op bruiloften, schoolfeesten, sportwedstrijden en politieke bijeenkomsten. De link met Donald Trump – die het nummer op veel van zijn campagne-evenementen liet draaien – maakte de toch al ingewikkelde geschiedenis van het nummer nog ingewikkelder. Aanvankelijk leek Willis hierover van streek, maar later zei hij iets genuanceerder. Het nummer is inmiddels van zoveel mensen dat het eigenlijk van niemand meer is.
De Grammy Hall of Fame nam ‘YMCA’ in 2020 op in haar eregalerij, en de Library of Congress koos het nummer om te bewaren als een cultureel belangrijk werk. Dit is geen doorsnee popnummer, en de overheid erkent dat eindelijk. Mensen weten dit al lang. De Library of Congress zag het als bewijs dat disco nooit echt is verdwenen. Dat klopt. De meest eerlijke manier om samen te vatten wat ‘YMCA’ betekent, is misschien te zeggen dat het meer een gevoel is dat steeds weer opkomt wanneer mensen samen zijn en even alles vergeten.
Victor Willis stierf in 2026. Hij schreef de songteksten en zong de hits. Zijn invloed op de wereld kan moeilijk worden overschat. Hij schreef een nummer dat groter werd dan hijzelf, de band en de tijd waarin het werd geschreven. Dat overkomt niet veel artiesten. Eén ding waar hij misschien nooit volledig controle over had, was wat mensen erin wilden horen. Dat gezegd hebbende, is dat misschien ook de reden waarom het nummer al zo lang meegaat.
