Zo gaat het voor iedereen die wel eens heeft geprobeerd kaartjes voor Lowlands of Pinkpop te bemachtigen. Hoewel het evenement al maanden bekend is, is alles binnen drie minuten uitverkocht zodra je naar de ticketpagina gaat. Kort daarna duiken diezelfde kaartjes op bij Viagogo of op een dubieus Facebook-profiel, voor drie of vier keer de oorspronkelijke prijs. Niet door fans, maar door computerprogramma’s. Scripts die automatisch en sneller kopen dan een mens dat zou kunnen.
Dit is een probleem waar de Nederlandse livemuziekbranche al jaren mee kampt. Zowel de verantwoordelijken als de fans zijn zich hiervan bewust, maar lange tijd leek er geen duidelijke oplossing te zijn. Totdat blockchain belangrijk werd.
De Nederlandse stichting GET Protocol Foundation werkt al jaren aan een alternatieve manier om kaartjes te kopen, waarbij gebruik wordt gemaakt van blockchaintechnologie. Het idee is eenvoudig maar werkt: elk ticket wordt uitgegeven als een „NFT“, wat staat voor „non-fungible token“. Dit zijn unieke tokens die op de blockchain kunnen worden gevolgd. Elke transactie, van de eerste verkoop tot een eventuele tweede verkoop, wordt vastgelegd in een digitaal register dat niet kan worden gewijzigd. Maar daarin ligt ook de kracht van het systeem.
De blockchain houdt bij wie de eigenaar van het ticket is en voor welk bedrag het van eigenaar wisselt. Dit betekent dat een ticket niet langer voor meer dan de oorspronkelijke prijs kan worden verkocht. Dit wordt automatisch door het systeem afgedwongen, zodat niemand er toezicht op hoeft te houden. Mensen kunnen tickets ruilen, maar ze kunnen zich de belachelijk hoge prijzen niet veroorloven. Dat is niet zomaar marketingpraat; dat is wat slimme contracten daadwerkelijk doen.
Wat misschien nog wel interessanter is, is de bescherming tegen dubbele verkoop. In de tijd van dubieuze tweedehandswebsites kwam het vaak voor dat hetzelfde ticket aan meer dan één persoon werd verkocht, die elkaar vervolgens bij de ingang van het festival tegenkwamen. Met een NFT-ticket kan dat natuurlijk niet gebeuren. De blockchain registreert wie wat bezit, en bij de ingang wordt alleen gecontroleerd of je digitale token overeenkomt met een geldig exemplaar in het systeem. Er was geen overeenkomst, dus er was geen toegang. Zo eenvoudig is het echt.
De technologie wordt nog steeds beter. De meeste festivalgangers weten niets van NFT-tickets, en eerlijk gezegd hoeven ze dat ook niet te weten. Veel mensen willen gewoon een ticket kopen, het ontvangen en gaan. De blockchain-laag werkt op de achtergrond, dus je ziet er niets van. Het feit dat er geen hype nodig is om het te laten werken, is misschien wel de kracht ervan.
Er zijn grotere evenementen die dit verhaal in het juiste perspectief plaatsen. In 2021 en 2022 waren NFT’s in het nieuws voor van alles, van kunstveilingen van miljoenen dollars tot de release van albums door bands als Kings of Leon, hoewel die niet altijd even goed uitpakten. Maar hoewel het speculatieve deel van de NFT-markt sindsdien flink is afgenomen, is het nut ervan bij de kaartverkoop gestaag blijven groeien. Dat zegt iets. Het komt niet vaak voor dat het verschil tussen hype en daadwerkelijke bruikbaarheid zo duidelijk is, maar in deze sector is dat wel het geval.
De organisatoren worden zich hier steeds meer van bewust. Een eerlijkere kaartverkoopmarkt beschermt niet alleen de fans, maar ook de reputatie van het evenement. Mensen worden boos als een festival bekendstaat als een plek waar gemakkelijk tickets worden doorverkocht. En mensen die boos zijn, zullen minder snel weer tickets kopen. Naast de meer idealistische argumenten spelen er ook economische argumenten mee.
Is de zwarte markt helemaal verdwenen? Dat zou te ver gaan. Maar er is een systeem dat dit structureel tegengaat. Verrassend genoeg is het niet in Silicon Valley ontwikkeld, maar in Nederland.
