Elke nacht sliep Ash Koosha drie uur. Hij had last van hoofdpijn. Hij zat opgesloten in zijn appartement in Londen en werkte aan een film over een land waar hij niet meer naartoe kon, over mensen die hij nooit had ontmoet, en over geweld waarover hij alleen in het nieuws had gelezen en dat hij met eigen ogen had gezien. Hij deed dit zonder camera, acteurs, een filmploeg of zelfs maar een budget dat ook maar in de buurt kwam van wat Hollywood als een klein bedrag beschouwt.
Dreams of Violets, het resultaat, beleefde begin juni zijn wereldpremière op het Tribeca Festival in New York. Het was de eerste volledig door AI gegenereerde speelfilm die op een groot internationaal filmfestival werd geprogrammeerd. Het klinkt als een grote technologische stap voorwaarts, en dat is het ook. Maar dat is nog niet alles.
| Gegeven | Detail |
|---|---|
| Film | Dreams of Violets |
| Regisseur | Ash Koosha |
| Jaar | 2026 |
| Genre | Docudrama |
| Speelduur | 75 minuten |
| Productiekosten | ca. $2.000 |
| Productietijd | 3 maanden |
| Première | Tribeca Festival, New York (10 juni 2026) |
| Gebruikte AI-tools | Kling AI, Anthropic Claude, Google Gemini, Foundation 0 |
| Achtergrond regisseur | Geboren in Teheran, woonachtig in Londen; muzikant en techondernemer |
| Onderwerp | Iraanse protesten januari 2026, meer dan 7.000 doden |
De film gaat over vijf Iraniërs die vlak voordat ze ter dood worden gebracht bijeenkomen in een steegje in Teheran. Een tienjarige jongen met hersenverlamming kijkt toe vanuit een raam. De beelden zijn gemaakt. Er zijn geen personages. Maar de protesten waarop de film is gebaseerd, hebben in het echt plaatsgevonden. In januari 2026 kwamen in Iran minstens 7.000 mensen om het leven toen de regering de protesten met geweld neersloeg. Na het lezen van die berichten voelde Koosha dat hij iets moest doen. Hij vond dat niets doen, zwijgen of vergeten erger was dan welke technologische keuze dan ook.
Mensen zeggen vaak negatieve dingen over AI-films, bijvoorbeeld dat de technologie er nog niet klaar voor is, dat de beelden te vloeiend of te vreemd zijn, en dat er geen echte mensen in de verhalen voorkomen. En eerlijk gezegd was die kritiek lange tijd terecht. Toen AI voor het eerst video’s begon te maken, waren die verontrustend vaag – ze waren te vloeiend, te leeg en niet voldoende verankerd in het echte leven. Eén ding dat Dreams of Violets niet doet, is vechten. Toen Koosha AI-beeldmateriaal gebruikte, heeft hij de dromerige, gefragmenteerde kwaliteit ervan niet weggewerkt; hij gebruikte het juist om een verhaal te vertellen.
Alsof het verhaal wordt verteld door iemand die er middenin zit, getraumatiseerd en nooit helemaal heel. Dat werkt. Het is moeilijk om een film op deze manier te beoordelen zonder na te denken over hoeveel hij heeft gekost. Ergens rond de 2.000,00 dollar. Een typische Nederlandse filmfestivalfilm kost daarentegen ruim een half miljoen euro. Dat maakt Dreams of Violets niet per se beter, maar het roept wel een ongemakkelijke vraag op: waarom zou je zoveel betalen om een traditionele film te maken als je op deze manier een verhaal kunt vertellen dat ertoe doet?
Natuurlijk waren er ook mensen in de branche die kritisch waren. Er was één recensent die zei dat de film niet alleen zwak was, maar ook een manier om generatieve AI te promoten. Die zorg is in zekere zin begrijpelijk. Koosha blijkt namelijk niet alleen regisseur te zijn, maar werkt ook bij Foundation 0, een studio die technologie en verhalen vertellen combineert. Bij deze film is het moeilijker om het verschil te zien tussen artistieke intentie en geld verdienen dan bij de meeste andere films. Toch leek de projectleider, toen hij woensdagavond in een bioscoop vlakbij Union Square in Manhattan verscheen, meer op een boze getuige dan op een slimme tech-marketeer.
Uiteindelijk laat *Dreams of Violets* niet zien dat AI betere films kan maken dan mensen. Het is duidelijk dat dat niet zo is, althans nog niet. Dat gezegd hebbende, laat het wel zien dat de technologie voldoende volwassen is geworden om serieus te worden ingezet als middel tot zelfexpressie door iemand die iets belangrijks te zeggen heeft. Martin Scorsese maakt storyboards met AI. Darren Aronofsky gebruikte het om webvideo’s te maken. Ash Koosha gebruikte het om een film te maken die op Tribeca werd vertoond. Er zijn drie uiteenlopende toepassingsgebieden, maar ze leiden allemaal naar hetzelfde doel.
De kinderziektes zijn nog niet helemaal verdwenen. Beelden flikkeren en scènes lijken niet altijd naadloos op elkaar aan te sluiten. Op enkele cruciale momenten ontbreekt de emotionele diepgang die je van een film van 75 minuten zou verwachten. De vraag is niet of *Dreams of Violets* een groot kunstwerk is. We willen weten of een volledig door AI gegenereerde film nu serieus genoeg wordt genomen om op een groot festival te worden vertoond, te concurreren met echte films en een discussie op gang te brengen die verder gaat dan alleen technologie. Ja, dat is het antwoord. En dat is best cool, op zijn eigen bescheiden manier.
