Elke subcultuur kent een punt in haar ontwikkeling waarop ze ophoudt geheim te zijn. Dat moment voor No Art Festival lag waarschijnlijk tussen een grootschalig openluchtevenement bij een middeleeuws Engels kasteel en een uitverkochte afterparty in Paradiso. In slechts een paar jaar tijd is wat begon als een uitbreiding van de clubavonden van het Nederlandse dj-duo ANOTR in Amsterdam uitgegroeid tot een van de meestbesproken elektronische muziekfestivals in Europa en, in toenemende mate, daarbuiten.
De vijfde editie van No Art Festival vindt plaats in juli 2026 en zal wederom plaatsvinden in het Flevopark in Amsterdam. Het festival begint op 18 juli en eindigt op 25 juli. Daartussen is er een hele week vol gratis kunstinstallaties, workshops en feesten verspreid over de stad, die de organisatoren “No Art Music Week” noemen. Het is ambitieus. Het valt nog te bezien of dat doel iets meer zal opleveren dan een volle menigte zonverbrande twintigers in tanktops met logo’s.
Mystiek is altijd al een centraal element van het idee geweest. No Art onthult niet van tevoren de volledige line-up. Er zijn geen aankondigingen met dramatische afteltimers op sociale media verschenen. Je koopt een ticket mede omdat je vertrouwen hebt in de curatie. ANOTR zelf, Marco Carola, Max Dean, Chaos In The CBD en een paar underground namen zoals Arapu en Priku behoren tot de eerste bevestigde namen voor het eerste twee-podia outdoor evenement van het merk buiten Nederland, de editie op Bolesworth Castle in Cheshire. Maar die namen zijn slechts het begin. De rest ontdek je waarschijnlijk pas als je de poort binnenstapt.
Als er veel vertrouwen is, werkt die strategie. En dat vertrouwen was een tijdlang erg groot. De eerste No Art-feesten op locaties zoals Marktkantine en LoFi stonden bekend om hun intieme sfeer, het telefoonverbod en de dansende bezoekers. Reddit-posts uit de Amsterdamse ravescene schetsen nu een genuanceerder beeld. Volgens sommigen wordt het publiek steeds “commercieeler”, meer bezig met opgemerkt worden dan met de muziek zelf. Het was niet bedoeld als compliment toen een commentator het vergeleek met Ibiza. Anderen herinnerden zich de drukte, de ontoereikende faciliteiten en de overvolle omstandigheden. Aanhangers wijzen echter op specifieke gebeurtenissen, zoals een optreden van Dennis Cruz op de binnenplaats van LoFi, als bewijs dat de oorspronkelijke geest niet helemaal verdwenen is.
Drie jaar geleden zou het verhaal van de wereldwijde expansie in de kalender van 2026 belachelijk hebben geleken. No Art reist naar Puglia, Liverpool, Boekarest, Ibiza, het ADE Festival in oktober en Mumbai in november, na de openings- en slotweekenden in Amsterdam. Het is een formule: elf evenementen verspreid over verschillende continenten, elk met de belofte van bijzondere kunstperformances en wat het label omschrijft als “baanbrekende muzikanten op unieke locaties”. Misschien een goede formule. Formules hebben echter de neiging om het object dat ze moesten beschermen, af te zwakken.
Het is belangrijk om de situatie rond Bolesworth in het bijzonder te bekijken. Toen de editie in Manchester werd aangekondigd op een locatie zo’n tachtig kilometer buiten de stad, kregen de organisatoren kritiek. Volgens de BBC werden er terugbetalingen gedaan naar aanleiding van klachten van het publiek, waaronder tickethouders die zich bedrogen voelden en omwonenden die zich gestoord voelden door het evenement. Bolesworth bood zijn excuses aan aan de buurtbewoners. Misschien waren het groeipijnen, maar wel het soort dat de spanning laat zien tussen een snelgroeiend merk en de locaties die daar de gevolgen van ondervinden.
Er is echter iets oprecht intrigerends aan wat No Art probeert te doen. Hoewel de combinatie van housemuziek met kunstinstallaties en workshops niet nieuw is, onderscheidt het zich van de meeste festivalmarketing door de toewijding om de line-up geheim te houden en het evenement neer te zetten als meer dan een lijst met artiesten. De spanning in het hele project is of die aanpak standhoudt bij 274.000 Instagram-volgers en Ibiza-T-shirts van € 79,99. Een beweging blijft een beweging, zelfs als er merchandise wordt verkocht. Maar het is ook een merk. En met elk seizoen dat voorbijgaat, vervaagt het onderscheid tussen die twee steeds meer.
De belofte is om op een julimiddag door Flevopark te slenteren, te luisteren naar een dj van wie je de naam misschien nooit zult weten, en omringd te zijn door vreemden die sigaretten roken naast een onverwachte sculptuur. Het is een goede belofte. Het is volstrekt onduidelijk of No Art dit op deze schaal en in zoveel steden kan blijven aanbieden zonder de essentie te verliezen die mensen aanvankelijk zo aantrok. Zelfs voor degenen die niet van plan zijn te gaan, is er hier iets de moeite waard om te zien.
