Op vrijdagavond 19 juni waren ze weer terug in het Schönbrunnpark. Er waren tienduizenden mensen aanwezig. Zomaar, zonder kaartje. Er waren kinderen op de schouders van hun ouders, oudere echtparen met klapstoeltjes en studenten met waterflesjes. Veel mensen waren gekomen om het Weens Filharmonisch Orkest te horen spelen. Dit gebeurt al sinds 2004 en het werkt nog steeds.
Dit jaar voelde anders aan dan alle andere jaren. Lorenzo Viotti, een Frans-Zwitserse dirigent van pas 35 jaar oud, betrad voor het eerst het podium tijdens het Zomeravondconcert. Hij is de zoon van dirigent Marcello Viotti en ging naar school in Lyon en Wenen. In 2015 won hij de Young Conductors Award op het Salzburg Festival. Op papier klinkt dat echt gaaf. Wat echter niet zomaar is, is een avond in de open lucht met een geweldig orkest en 50.000 mensen die elke beweging kunnen zien.
Viotti leek op zijn gemak. Dat is niet het gemak van iemand die er niets om geeft; dat is de kalmte van iemand die er wel om geeft. Het programma werd geopend met de operette „Lichte Cavalerie“ van Franz von Suppé. Het was een beetje een verrassing en een beetje leuk, en het was een goede manier om een avond te beginnen die breed opgezet moest zijn. En breed was het zeker.
Sir Bryn Terfel, een Welshe bas-bariton, zong het solostuk van de avond. Hij bracht aria’s uit opera’s van Boito en Verdi ten gehore, evenals Wagners laatste scène uit „Das Rheingold“. Hij sloot af met „If I Were a Rich Man“ uit „Fiddler on the Roof“. Op papier lijkt het programma een rommeltje, met opera naast musical en Wagner naast Jerry Bock. Sommige mensen kijken daar met opgetrokken wenkbrauwen naar. Maar Terfel zette door met een stem en uitstraling die elke discussie zinloos maken. Ook was de overgang van de zware muziek van Wagner naar de warme muziek van Tevye vreemd.
Het publiek leek het niet te deren. Tussendoor werden Tsjaikovski’s Trepak uit De Notenkraker, een stuk van Florence Price gearrangeerd door Elaine Fine, en Maurice Ravels Daphnis et Chloé, Suite nr. 2 gespeeld. Het Weense Staatsballet danste als schaduwfiguren op de gevel van het paleis tijdens het tweede stuk. De choreografie was van Eno Peçi. Zoiets kun je eigenlijk alleen maar begrijpen als je erbij bent. Op tv ziet het er prachtig uit. Ter plaatse is het iets heel anders.
Meer dan tachtig landen keken live naar het concert. Het werd uitgezonden op BBC Four, en ORF zond het later uit. Medici.TV streamde het live voor mensen die het niet op tv konden zien. De opname verschijnt op 17 juli op cd, dvd, Blu-ray en digitaal bij Sony Classical. Iedereen kon het zien. Op zijn eigen manier was dat ook zo.
Het is niet zozeer de muziek die het Weense Zomernachtconcert zo bijzonder maakt, hoewel die geweldig is. Je kunt ervoor kiezen om dit gratis te houden. Geen kaartje. Een VIP-gedeelte hoort niet de helft van het park in beslag te nemen. Rolex is de enige partner ter wereld, die helpt het park te bekostigen, maar iedereen kan er nog steeds gebruik van maken. Die keuze is tegelijkertijd uniek en vanzelfsprekend. Je hoeft niet bang te zijn voor klassieke muziek.
Het is moeilijk te zeggen of het Zomernachtconcert volgend jaar dezelfde spanning zal hebben. Viotti heeft zijn eerste poging gedaan. Die was sterk. Het wordt heel interessant om te zien wat hij er de volgende keer mee doet, als hij terugkomt.
