Juli is een bijzondere maand om Galway te bezoeken. Met zijn geplaveide straten en drukbezochte pubs is deze stad aan de Ierse westkust doorgaans een levendige plek. Maar langzaam verandert ze in iets dat moeilijk te beschrijven is. De sfeer is anders dan anders. Op elke muur hangen posters. Veel mensen lopen rond met programmaboekjes in hun handen, op weg naar iets wat ze nog niet helemaal begrijpen. Dat is het Galway International Arts Festival. De 49e editie vindt plaats van 13 tot en met 26 juli 2026, en het ziet ernaar uit dat het de grootste editie tot nu toe wordt.
Wat betreft reputatie is het festival de afgelopen vijftig jaar gegroeid en staat het nu tot ver buiten de grenzen van Ierland bekend. The Guardian noemde het ooit een broeinest van nieuwe ideeën en uitvindingen. De BBC bestempelde het als een van de belangrijkste culturele evenementen in Europa. Dat soort lof is moeilijk te verdienen, en iedereen die er ooit is geweest, weet waarom.
Het programma voor 2026 trekt meteen de aandacht. Wat theater en dans betreft, is het circusgezelschap NoFit State terug met hun voorstelling *Carnation*, die plaatsvindt op de kades van Nimmo’s Pier. Mensen weten niet goed of ze met open mond moeten toekijken of gewoon moeten gaan zitten en even op adem moeten komen tijdens dit soort voorstellingen. Tegelijkertijd is *Druid* van regisseur Garry Hynes een nieuwe interpretatie van *The Shaughraun* van Dion Boucicault. Klassiek Iers theater staat weer op het programma: dit is het soort programmering waarmee het festival zich al decennia lang onderscheidt van grotere evenementen in Europa.
Dan zijn er nog de muziekevenementen. De grote tent aan de oever van de Corrib, de „Heineken Big Top“ genaamd, is de plek waar elk jaar alle muziek van start gaat. Als je op 16 juli naar The Flaming Lips gaat in Ierland, is dat hun enige optreden van het jaar. De dromerige Mercury Rev verzorgt het voorprogramma. Na een week nemen Sophie Ellis-Bextor en Kate Nash de tent over. James is een Britse band die al meer dan veertig jaar bestaat. Op 23 juli spelen ze voor het eerst hun beroemde nummers in de Big Top in Galway. The Saw Doctors treden op 24 juli op. De meeste bezoekers zullen deze band al kennen.
Het programma valt op omdat het een breed spectrum bestrijkt. Het festival is niet alleen voor mensen die van indie- of popmuziek houden of graag naar het theater gaan. Er zijn concerten met traditionele muziek, silent disco-dansfeesten in de straten en sculpturen van Sean Henry die op vreemde openbare plekken zoals Eyre Square en de Claddagh opduiken. Veel mensen zullen deze kunstwerken misschien toevallig tegenkomen en niet weten dat ze deel uitmaken van een groter kunstprogramma. Dat is ook een beetje de bedoeling.
De First Thought Talks, die worden georganiseerd met hulp van de Universiteit van Galway, geven het festival een intellectuele kant die veel andere festivals niet hebben. Dit jaar zullen we het hebben over onderwerpen als de ethiek van AI, klimaatverandering en geopolitieke conflicten. Het is moeilijk van tevoren te zeggen of het publiek daar gespannen of juist verbaasd van zal raken. Dat het festival überhaupt over dit soort zaken nadenkt, laat echter zien hoe het zichzelf ziet.
Het programma is heel toegankelijk, wat erg interessant is. Veel evenementen zijn gratis en voor iedereen toegankelijk. Galway probeert iedereen te bereiken, niet alleen mensen die een volledig programmaboekje kunnen betalen. Er is prachtige straatkunst, openbare kunstinstallaties en gratis activiteiten voor gezinnen. Dat komt niet over als een verkooppraatje; het voelt oprecht.
Hoewel het festival maar twee weken duurt, blijft de energie in de stad nog veel langer voelbaar. Als je ooit na een voorstelling in Galway bent geweest en ’s morgens vroeg door de straten hebt gelopen, wanneer de Corrib nog donker en stil is en de straatlantaarns nog branden, dan weet je waarom mensen elk jaar terugkomen. Het is moeilijk om dat gevoel in één zin te vatten. Het Galway International Arts Festival 2026 zal het echter nog eens proberen.
