Het was 21.00 uur toen Pitbull het podium van Werchter Boutique betrad. De beslissing was al tijdens zijn optreden genomen. Zijn set zou de laatste van de avond zijn. Wat kwam er na hem? Geen Katy Perry, geen slotact en geen vuurwerk. In plaats daarvan moesten 55.000 mensen op een geplande manier naar huis gaan voordat het weer te gevaarlijk werd.
De organisatoren en alle relevante lokale autoriteiten vormden het Rock Werchter Veiligheidscomité, dat de weersvoorspellingen van die avond analyseerde. Het comité voorspelde zware onweersbuien voor of om middernacht. De gouverneur van Vlaams-Brabant verstuurde een BE-Alert. Dit is de Belgische methode om mensen via sms te waarschuwen in tijden van extreem gevaar. Een BE-Alert is geen gewone weerswaarschuwing. Het betekent dat de overheid vindt dat mensen actie moeten ondernemen.
De beslissing om het festival vroegtijdig te beëindigen was dus geen verrassing. Wat wel verrassend was, was de manier waarop het werd uitgevoerd. Er zijn 55.000 mensen op een festival, en om ze in een gecontroleerd tempo naar de uitgang te krijgen, is planning, communicatie en het vermogen om de menigte te sturen voordat ze zelf besluiten te vertrekken, essentieel. De tweede mogelijkheid is riskant: iedereen rent tegelijkertijd in dezelfde richting omdat ze bang zijn of wachten tot er iets ergs gebeurt. De organisatie heeft door vroegtijdig een beslissing te nemen voldoende tijd ingeruimd om dat scenario te voorkomen.
Het is logisch dat het afgelaste concert van Katy Perry in het nieuws kwam. Mensen waren naar Werchter gekomen vanwege haar naam als headliner, maar ze trad uiteindelijk niet op. De avond verliep anders dan verwacht voor de mensen die speciaal voor haar waren gekomen. De organisatie had duidelijk gemaakt dat het festival na Pitbull zou eindigen vanwege veiligheidsredenen. Werchter Parklife gaat morgen gewoon door zoals gepland. Daarover bestaat geen twijfel of onduidelijkheid.
In Europa is de trend van festivals die worden afgelast vanwege slecht weer de afgelopen jaren steeds duidelijker geworden. Niet qua normale temperatuur, maar qua extreme weersomstandigheden zijn zomers minder voorspelbaar dan vroeger. Een festival als Werchter kan hier iets aan doen, omdat het groot genoeg is om professioneel eigen veiligheidsmaatregelen te treffen. Als hetzelfde gebeurt bij een kleiner evenement zonder een permanent veiligheidscomité of een directe lijn naar de provinciale overheid, is de kans op schade groter.
Het verband tussen de snelheid waarmee beslissingen worden genomen en de omvang van de gevolgen is interessant. De beslissing werd genomen na overleg met anderen, werd duidelijk gecommuniceerd en werd uitgevoerd zonder dat er grote problemen werden gemeld. Met 55.000 mensen is dat geen vanzelfsprekendheid. Dit komt door een goed werkend systeem: een veiligheidscomité dat daadwerkelijk beslissingen kan nemen, een organisatie die dat comité vertrouwt en autoriteiten die tijdig handelen om de mogelijkheid van een rustige evacuatie open te houden.
Het leven in Werchter Park verliep de volgende dag zoals gepland. Het terrein droogde op. Er stonden nog steeds tenten. De zaken liepen zaterdag echter niet zoals gepland, zowel voor de mensen die Katy Perry wilden zien als voor de groep die haar op het podium wilde halen.
