Hoe de bühne in Shanghai de toekomst van de cinema omarmt met AI and smartphone-films

Op een filmfestival dat meer op een techbeurs lijkt, hangt er een vreemde sfeer in de zaal. Dit jaar in Shanghai was dat gevoel duidelijk merkbaar. Er waren af en toe paneldiscussies over scenarioschrijven en demonstraties van AI-platforms. Live-demonstraties van motion capture stonden tegenover filmtrailers. En ergens in het Shanghai Film Art Center zaten filmmakers achter hun laptops, terwijl festivalbezoekers naar hen keken alsof ze naar een livestream van games keken.

Dat laatste was geen toeval. Het was met opzet gedaan. AI Backlot werd opgezet met hulp van het Chinese AI-platform Hailuo AI. Het bracht traditionele filmmakers en AI-makers bij elkaar en daagde hen uit om samen in één maand een korte film te maken, op een open set, voor een live publiek. Het werk werd op grote schermen vertoond terwijl het werd gemaakt. Het idee is slim: transparantie als statement. Fest zegt: „Kijk, zo wordt het gemaakt.“ Er valt niets te verbergen.

Hou Zuxin, een Chinese regisseur, werkte samen met Mark Wachholz, een Duitse AI-regisseur. Dit leidde tot *A Message for the Butterfly*, een filosofische kijk op het geheugen die Wachholz een „documentaire van ideeën“ noemde. Mensen hebben verschillende meningen over de vraag of het ook cinema in de traditionele zin is. Maar het is echt. Het werk is gedaan. Het werd gemaakt in een tijd waarin een normale productie zich nog in de preproductiefase zou bevinden.

Die snelheid is misschien wel de meest beangstigende reden voor de inzet van AI in de filmindustrie. Niet het geluid of het gevoel, maar de snelheid. Door AI gemaakte microdrama’s schieten overal in China als paddenstoelen uit de grond. Animaties worden in veel minder tijd voltooid dan vroeger het geval was. Steeds vaker worden algoritmen ingezet om te helpen bij de postproductie van speelfilms. Mensen kunnen ervoor kiezen om met de tijd mee te gaan of niet.

Toch zijn er twijfelende stemmen, en die zijn niet gering. Het hoofd van het AIGMS-productiecentrum bij Bona Film Group, Quji Xiaojiang, zei dat de technologie die we nu hebben gewoon niet voldoet aan wat mensen van echte films verwachten. Ze had gelijk: een bioscoopscherm is achtduizend keer groter dan een telefoonscherm. Wat er in een scrollende feed geweldig uitziet, ziet er op een scherm van 10 bij 5 meter misschien niet zo geweldig uit. Dat is de waarheid, geen pessimisme.

Tony Leung Chiu-wai, voorzitter van de jury van de Golden Goblet Awards en een van de meest bewonderde acteurs in de Aziatische filmwereld, verwoordde het als volgt: AI werkt binnen de door mensen gestelde grenzen met door mensen gemaakte inhoud. Hij zei dat het geen ziel heeft. Dat klinkt misschien wat romantisch, maar het is eigenlijk waar. Emotie in films ontstaat door te laten zien hoe zwak mensen zijn en hoe ze keuzes maken die hen pijn doen. De taak van een algoritme is om de beste oplossing te vinden.

Wang Changtian, voorzitter van Beijing Enlight Media, voegde op een zeer realistische manier wat diepgang toe aan de discussie. AI zal waarschijnlijk steeds meer basisentertainment en alledaagse content kunnen overnemen. Voor het soort films waar mensen decennia later nog steeds over praten – de meesterwerken en films die mensen raken – is technologie slechts een van de vele factoren die bijdragen aan het tot stand komen ervan. Wat uiteindelijk telt, is wat de kijkers ervan vinden.

De beurs van dit jaar in Shanghai was niet het einde. Het toont een bedrijfstak die in beweging is en probeert zijn toekomst te bepalen. Er is al een plaats voor AI in de filmwereld; de vraag is of die er hoort te zijn. De vraag is waar die plaats ligt: als hulpmiddel, als auteur, als accessoire of als vervanging. Het antwoord is nog niet duidelijk. Misschien is dat juist wat het zo interessant maakt om te volgen.