Bij grote internationale sportevenementen klinkt de Marcha Real terwijl het Spaanse nationale team in de rij staat te wachten. Op andere plekken wordt gezongen. Spanje zegt niets als het stopt, neuriet of de lippen beweegt. Niet willen of niet geven is niet hetzelfde. Het is de enige juiste reactie op een volkslied zonder officiële tekst.
Het is een van de slechts drie nationale liederen ter wereld zonder officiële tekst. De andere twee zijn Kosovo en Bosnië en Herzegovina. Spanje heeft al heel lang geen dergelijke leemte meer gekend. Door de geschiedenis heen zijn er verschillende versies van de melodietekst geschreven, sommige tijdens het Franco-regime, sommige ervoor en sommige erna. Geen enkele is echter ooit officieel aangenomen. Verschillende politieke periodes hadden verschillende problemen met de beschikbare tekst, en uiteindelijk was er helemaal geen tekst meer, dus er was geen middenweg.
De melodie is erg oud. De exacte oorsprong van de Marcha Real is onbekend, maar het lied wordt in Spanje al minstens sinds de 18e eeuw gebruikt bij ceremonies en in het leger. De naam is afgeleid van de Koninklijke Mars, een muziekstuk dat verbonden is met de monarchie en belangrijke staatsgebeurtenissen. Het is nu een nationaal volkslied, anders dan toen het voor het eerst werd gecomponeerd, maar de melodie bestaat al honderden jaren.
Mensen citeren vaak onofficiële teksten die beginnen met “¡Viva España!” en regels bevatten over vrijheid, democratie en broederschap. Vertaling: “Van de groene valleien tot de onmetelijke zee, een hymne van broederschap.” Het klinkt als een eenvoudig, vredig lied. Regels over zonen die de geschiedenis rechtvaardig en vreedzaam maken. Het is een open en vriendelijke tekst die niemand beledigt. Het lied is echter nooit officieel aangenomen en gezien de politieke gevoeligheid van nationale symbolen in Spanje, zal er waarschijnlijk niet snel een officieel besluit over dit onderwerp vallen.
Dit probleem is in Spanje lastiger dan in de meeste andere landen vanwege de manier waarop de politiek daar werkt. Catalonië, Baskenland en Galicië zijn allemaal verschillende regio’s met hun eigen talen, culturen en problemen met de centrale overheid. Sommige delen van het land kunnen een zin uit het volkslied die “één hart” en “Viva España” zegt, anders interpreteren dan andere delen. Die spanning is niet de enige reden waarom er geen tekst is, maar het maakt het voor de meeste mensen wel moeilijker om het ergens over eens te worden.
Het feit dat je het volkslied niet kunt zingen is heel interessant. Toch werkt het – de melodie is gemakkelijk te herkennen en het is duidelijk dat het een nationaal symbool is. Bovendien creëert de stilte van Spaanse spelers tijdens een wedstrijd een soort gedeeld moment dat net zo krachtig kan zijn als samen zingen. Zonder woorden zeggen sommige dingen meer dan woorden ooit zouden kunnen. Is dat de beste plek voor een volkslied? Dat is een andere vraag.
