Slavernij werd op 1 juli 1863 afgeschaft in de Nederlandse gebieden Suriname en de Nederlandse Antillen. In de Surinaamse kalender staat die dag bekend als Emancipatiedag. In Amsterdam wordt deze dag jaarlijks gevierd als het Keti Koti Festival in het Oosterpark. Het woord zelf betekent “gebroken ketenen” of “afgesneden ketenen” en is afgeleid van het Surinaamse Creools, Sranan Tongo. Een dag van feest en herdenking begint met dat beeld en waar het voor staat.
Het geografische bereik van het festival in Amsterdam wordt in 2026 uitgebreid met een belangrijk programmaonderdeel op het Museumplein, naast het Oosterpark. Dit is een belangrijke ontwikkeling voor de locatie.
Een Keti Koti-evenement op het Museumplein, een van de belangrijkste en populairste openbare ruimtes van de stad, zal onvermijdelijk een breder en gevarieerder publiek trekken dan alleen degenen die specifiek naar het Oosterpark kwamen. Of dit het karakter van het festival verandert, zal pas op de dag zelf duidelijk worden.
De Bigi Spikri, een processie die begint op het Waterlooplein en door de stad naar het Oosterpark trekt, is de traditionele opening van de dag. De deelnemers dragen traditionele Surinaamse kleding en spelen traditionele muziek. De processie is vanuit de hele stad te zien en reikt zo verder dan de festivallocaties. Zelfs als het niet van tevoren gepland was, wordt iedereen die toevallig langs de route staat, onderdeel van de dag.
Na aankomst in het Oosterpark vindt bij het Nationaal Monument voor de Geschiedenis van de Slavernij de officiële herdenkingsdienst plaats. Het monument is de reden dat het festival hier gehouden wordt, het is niet zomaar een decoratief element. Het monument en het festival zijn opgericht door NiNsee, het Nationaal Instituut voor de Geschiedenis van de Nederlandse Slavernij en Erfgoed, vanuit de overtuiging dat het erkennen en eren van dit aspect van de Nederlandse geschiedenis essentieel is voor een goed begrip van de samenleving.
Na de bruiloft slaat de stemming om in een vrolijke. In het park bevinden zich twee podia, Inner Circle en Black Harmony, waar dans, muziek en Surinaamse culturele gebruiken te zien zijn. Het combineren van viering en herdenking is een bewuste keuze, geen tegenstrijdigheid: vrijheid kan pas gevierd worden nadat ook het verlies ervan is erkend. Hoewel het de kenmerken heeft van een dag waarop mensen bewust naar buiten gaan om de zon op te zoeken, onderscheidt deze structuur Keti Koti van een typisch zomerfeest.
Het weer in Nederland speelt elk jaar een rol; de viering vindt buiten plaats op 1 juli, wat zonnig of regenachtig kan zijn. Daardoor is het, net als bij elk ander publieksevenement, onvoorspelbaar. Het festival heeft echter in de loop der jaren bewezen dat mensen ook op bewolkte dagen komen, omdat ze er niet alleen zijn om van de zon te genieten.
