Holi, oorspronkelijk een hindoeïstisch lentefestival, wordt gevierd om het einde van de winter en de overwinning van het goede op het kwade te herdenken. Mensen in Nepal en India eten snoep, dansen op straat en gooien gekleurd poeder naar elkaar. Het feit dat het evenement nu elk jaar in Amsterdam en omgeving wordt gehouden – in verschillende vormen, van intieme buurtbijeenkomsten tot enorme openluchtfestivals – zegt iets over hoe de stad omgaat met culturele diversiteit. Bovendien zegt het veel over hoe aantrekkelijk een evenement kan zijn als de visuele kern zo fotogeniek is als het kleurrijke poeder in de lucht.
Sindsdien is de Amsterdamse lente-Holi opgesplitst in verschillende evenementen. Het Indian Colour Festival op Amstelveen, het IndiBowl Holi Feast en de indoorversie in het International Theatre Amsterdam – Ujala’s Holi Festival – hebben elk een eigen publiek en sfeer. Een aanzienlijke Surinaams-Hindoestaanse gemeenschap in Amstelveen viert Holi al lang als onderdeel van hun eigen culturele leven, en niet als een evenement speciaal voor buitenlanders. Vergeleken met de meer commerciële festivalvarianten heeft het evenement in Amstelveen juist door deze achtergrond een bijzondere dimensie.
De zomereditie is uitgebreider en spreekt een breder publiek aan. Een muziekprogramma, een openluchtlocatie en gecoördineerde poedermomenten waarbij iedereen tegelijkertijd een wolk van kleur de lucht in lanceert. Holi-vieringen zijn moeilijk te beschrijven, maar makkelijk te herinneren door deze combinatie: het gezamenlijke ritueel, de pure kleur en de hemel nadat iedereen bedekt is met poeder. De emotie op dat moment is herkenbaar voor iedereen die het heeft meegemaakt.
Kaartjes voor de zomereditie kosten normaal gesproken tussen de dertig en vijfenveertig euro, met vroegboekkorting als je van tevoren reserveert. De prijs van het evenement ligt tussen die van een typische festivalavond en een dagtrip, waardoor het toegankelijk is voor een breed publiek, maar niet zo goedkoop dat de groep zich kan verstoppen. Er lijkt geen sprake te zijn van een drang om uit te breiden tot boven wat het publiek aankan, zoals blijkt uit de prijs die elk jaar vrijwel gelijk blijft.
Holi in Amsterdam is een intrigerend cultureel fenomeen omdat het afwijkt van het gebruikelijke Amsterdamse festivalprogramma. De meeste grote evenementen in de stad draaien om cabaret, film of elektronische muziek. Dat geldt niet voor Holi. Het is een festival waar de muziek de achtergrond vormt en het ritueel zelf – gooien, kleuren en samen buiten staan – centraal staat. Dit maakt het aantrekkelijk voor mensen die op zoek zijn naar iets anders dan een avondje dansen en toegankelijk voor mensen die normaal gesproken geen festivals bezoeken.
Elk groeiend cultureel festival zou moeten overwegen of de activiteiten een evenwicht kunnen vinden tussen culturele viering en commercieel spektakel. In India is Holi een traditioneel feest waaraan iedereen deelneemt; er zijn geen tickets nodig. De exportversie is per definitie anders. Afhankelijk van de structuur en de doelgroep, kan een cruciaal aspect van het origineel behouden blijven. Beide varianten – het openluchtevenement in de zomer en de gemeenschapsviering in Amstelveen – lijken hun eigen publiek in Amsterdam te hebben gevonden.
