Een van de meest gefotografeerde buurten van Amsterdam is de Jordaan. Bruine cafés met namen die al decennia boven de deuren hangen, smalle steegjes en oude grachtenpanden. Talloze toeristen trekken erdoorheen op zoek naar het ‘echte Amsterdam’. Op het Jordaanfestival eind augustus vinden ze iets dat veel beter bij dat idee past dan de meeste lokale winkels en hotels kunnen bieden: een gastvrij buurtfeest dat niet voor hen bedoeld was.
In de loop van zijn decennialange bestaan is de essentie van het festival nauwelijks veranderd. De podia bevinden zich op de Elandsgracht en de omliggende pleinen. Op een zondagmiddag kun je er genieten van live Levensliederen – de traditionele Amsterdamse volksmuziek die je niet op Spotify vindt – terwijl je een biertje drinkt en luistert naar het zachte gezang van de mensen om je heen. Koorzang, bekende lokale artiesten en meezingmomenten waarbij het publiek de teksten kent en meezingt.
Hoewel het buiten de Jordaan niet veel bekendheid geniet, is dit genre daar een verbindende factor. Zelfs na zijn dood blijft Johnny Jordaan, de muzikant die het meest met de identiteit van de wijk wordt geassocieerd, aanwezig op het festival door zijn liedjes, herdenkingsbijeenkomsten en de naam die de buurt zijn unieke karakter gaf. De straatnaam van de Jordaan, die toevallig ook de naam is van een bekende zanger wiens liedjes over het dagelijks leven de wijk beroemd maakten, lijkt toepasselijk. Op een natuurlijke manier viert het evenement die band.
Het festival trekt een ander publiek dan andere betaalde evenementen in de stad, omdat de toegang grotendeels gratis is. Het wordt bezocht door mensen die niet speciaal voor een festival naar Amsterdam zijn gekomen. Lokale festivalgangers die het festival al jaren bezoeken, zoeken hun vaste plekje in hun favoriete café. De traditionele cafés in de Jordaan hebben hun terrassen optimaal benut, straatverkopers staan er verse haring, bitterballen en poffertjes te verkopen, en de mix van mensen die je er doordeweeks niet zou zien, is op zich al een festivalattractie.
Het evenement vindt doorgaans plaats in het laatste weekend van augustus en duurt drie tot vier dagen. Die timing is bewust gekozen: het vindt plaats na de drukste reisweken van de zomer, maar vóórdat de herfst echt losbarst. De sfeer is ontspannen, iets wat grote, betaalde festivals zelden voor elkaar krijgen, en de avonden zijn aangenaam genoeg om lang buiten te blijven staan. Omdat de Jordaan een doolhof van smalle straatjes is in plaats van een groot plein, lijkt het festival overal tegelijk aanwezig te zijn, met koren onder bruggen, biertenten in gangen en muziek die uit ramen klinkt.
Het Jordaan Festival wordt vaak nostalgisch beschreven, als de overblijfselen van een oud Amsterdam dat langzaam verdwijnt. Die visie is begrijpelijk, maar ook een beetje te simplistisch. Elk jaar bezoeken mensen van alle leeftijden het festival, zowel uit de stad zelf als van buitenaf. Het feit dat het een genre eert dat buiten Jordanië niet erg populair is, doet er niets aan af. Het versterkt juist de specificiteit, wat zelden een nadeel is in de festivalwereld.
