Er zijn avonden waarop je terugkijkt en denkt: „Ik was erbij.“ Dat zou goed van pas komen op het ITs Festival in Amsterdam. Elk jaar komen er veel acteurs, dansers en theatermakers die net zijn afgestudeerd naar de stad. Ze hebben allemaal iets te bewijzen: een voorstelling die moet laten zien wat ze in de loop der jaren hebben geleerd. De meeste namen verdwijnen binnen een paar weken weer uit beeld. Er is echter soms – niet vaak – iemand die je bijblijft en moeilijk te vergeten is.
Nina de Wit was dit jaar zo iemand.
Mensen die haar op het ITs Festival zagen, wisten misschien niet meteen wat haar zo bijzonder maakte. Ze is niet het type dat een ruimte binnenloopt en zegt: „Kijk naar mij!“ Integendeel zelfs. Er ging iets rustigs van haar uit waardoor je je op je gemak voelde, voordat het spannend werd. Dan, uit het niets, bewoog er iets op het podium. Het was alsof de ruimte zelf ervoor koos om meer aandacht aan haar te schenken dan aan alle anderen.
Er zijn niet veel woorden die perfect kunnen beschrijven wat een scène memorabel maakt. Techniek en timing spelen een rol. Er is echter nog iets anders dat je niet op een conservatorium kunt leren: hoe je aanwezig bent. Je ziet het of je ziet het niet. Bijna iedereen zag het bij Nina de Wit.
Er waren momenten tijdens haar optreden waarop er complete stilte heerste, het soort stilte waarbij mensen in het publiek zich niet durfden te bewegen. Niet omdat ze dat moesten, maar omdat er iets in de zaal was dat ze niet wilden verstoren. Zelden laat iemand met die vaardigheid het zien, vooral niet een jonge actrice die nog maar net aan haar carrière begint. Het feit dat ze het al in zich heeft, zet je aan het denken, maar dan op een positieve manier.
Its Festival is er juist voor dit soort ontdekkingen. Het is vooral een plek om nieuw talent te laten zien, maar je moet er nooit te hoge verwachtingen van hebben. Afgestudeerden brengen voorstellingen die nog erg ruw zijn en soms te lang duren of te weinig te zeggen hebben. Zo gaat dat nu eenmaal. Nina de Wit maakte gebruik van die ruimte zonder erin te verdwalen. Haar werk hoefde niet perfect te zijn. Het was echter oprecht, en oprechtheid onderscheidt zich van andere dingen die indruk proberen te maken.
In de Amsterdamse theaterwereld wordt al jaren gesproken over hoe moeilijk het is voor nieuwe schrijvers en acteurs om opgemerkt te worden. Zowel de concurrentie als de behoefte aan subsidies zijn erg groot. Toch brengt het festival elk jaar nieuwe mensen binnen die iets waardevols toevoegen aan het vakgebied. Dat idee – dat talent zich hoe dan ook een weg baant – is bemoedigend.
Het is op dit moment onmogelijk te zeggen of Nina de Wit over tien jaar nog steeds een bekende naam zal zijn. De theaterwereld is onvoorspelbaar, en beloften die in het begin worden gedaan, worden niet altijd nagekomen. Maar ze lijkt over de juiste eigenschappen te beschikken: ze is nieuwsgierig, sterk maar niet te sterk, en bereid om aanwezig te zijn zonder om aandacht te schreeuwen. Dat laatste is misschien wel het moeilijkst om te leren.
Ze is in Amsterdam gezien. Dat is voorlopig genoeg.
