Ergens midden op een zaterdagmiddag op een groot festival staat een tent die opgaat in de omgeving. Geen spandoek met de naam van de headliner, geen rij die tot om de hoek verdwijnt. Toch zitten er misschien twintig mensen binnen, sommigen met dekens, sommigen met oordopjes en sommigen gewoon met hun ogen dicht. Het is er stil. Buiten dreunt de bas. Binnen is dat niet het geval. Bovendien lijkt niemand in die tent iets tekort te komen.
Dit festivalseizoen is de stilte geëvolueerd van een toevallige afwezigheid van geluid naar een bewuste keuze. Geluidloze zones worden getest op festivals in Nederland en het Verenigd Koninkrijk voor gasten die verblijven maar even rust nodig hebben van de kakofonie. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals de behoefte aan een gesprek zonder geschreeuw, gehoorvermoeidheid na twaalf uur podiumlawaai, of sensorische overbelasting bij gasten met autisme of ADHD.
In het Verenigd Koninkrijk hebben festivals een Calm Space, speciaal voor gasten met sensorische problemen. Comfortabele banken, zachte verlichting, verzwaarde dekens en vrijwilligers die niet actief ingrijpen. Het is een rustruimte, geen medische faciliteit, waar wordt bepaald of iemand twintig minuten later weer naar de muziek kan of eerder naar huis kan gaan. Dit is belangrijk voor festivalorganisatoren die het aantal vroegtijdige vertrekkers in de gaten houden.
In deze situatie fungeert de Silent Disco als een structureel hulpmiddel voor toegankelijkheid, naast een plezierige avondactiviteit. Midden in een dansende menigte kan een bezoeker met een koptelefoon het volume aanpassen, van kanaal wisselen of de koptelefoon afzetten om een gesprek te voeren op normaal volume. Deze flexibiliteit zorgt ervoor dat een deel van het publiek besluit om te vertrekken of langer te blijven. Door de toenemende vraag breiden platforms zoals Incredible Silent Discos hun samenwerkingen met festivals uit.
Daarnaast is er een praktisch, technisch argument dat niet direct verband houdt met het welzijn van de bezoeker. Op grote festivals is geluidsisolatie tussen podia een logistieke uitdaging. Geluidstechnici worstelen altijd met geluidslekkage, wat optreedt wanneer de bas van podium A de mix van podium B verstoort. Dit wordt tegengegaan door passieve geluidsschermen en de bijbehorende stiltezones, wat ook de zorgen van omwonenden vermindert. In overleg over gemeentelijke vergunningen is dat argument overtuigender dan alleen “welzijn van bezoekers”.
Het idee dat een muziekfestival dit jaar een aantal van zijn beste optredens in stilte vindt, is zeer bevredigend. Het sluit aan bij een grotere verandering in de perceptie van festivalgangers over wat een goed evenement maakt, vooral onder jongere generaties. De ruimte om te ademen is net zo belangrijk als het volume en de headliners.
