In april 2026 werd Ye de toegang tot het Verenigd Koninkrijk geweigerd. Frankrijk onderzocht de mogelijkheid om hetzelfde te doen. Een concert in Polen werd geannuleerd. Zwitserland deed hetzelfde. De optredens van de rapper in het GelreDome in Arnhem op 6 en 8 juni gingen door nadat de Nederlandse overheid na een eigen onderzoek had vastgesteld dat er geen juridische gronden waren om hem tegen te houden.
Aangezien de feiten over Ye in elk land hetzelfde zijn, moet die discrepantie worden verklaard. In mei 2025 werd het nummer “Heil Hitler” uitgebracht. Hij had Hitler al eerder publiekelijk verheerlijkt. Op zijn website promootte hij een T-shirt met een swastika. Adidas, Balenciaga en Vogue beëindigden hun samenwerking met hem. In januari 2026 bood hij zijn excuses aan in een uitgebreide advertentie in de Wall Street Journal, waarbij hij zijn daden toeschreef aan een bipolaire stoornis type 1. Dit leidde tot uiteenlopende reacties, mede omdat het niet de eerste keer was dat hij spijt betuigde.
Het Nederlandse standpunt werd door vicepremier Bart van den Brink in één zin samengevat: “Er zijn sterke gronden nodig om iemand de toegang te weigeren.” De analyses die wij hebben uitgevoerd, brachten die niet aan het licht. Ye’s eerdere opmerkingen, vervolgde hij, rechtvaardigden op dat moment geen inreisverbod. De lat ligt in Nederland bewust hoog, aldus minister van Justitie en Veiligheid David van Weel: er moet een reële bedreiging voor de openbare veiligheid of orde bestaan. Hoewel een controversieel standpunt afschuwelijk is, voldoet het niet altijd aan dit wettelijke criterium.
De normen die in het Verenigd Koninkrijk worden gehanteerd, zijn anders. Als iemands aanwezigheid wordt beoordeeld als “niet bevorderlijk voor het algemeen belang”, heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken de bevoegdheid om hem of haar de toegang te ontzeggen; deze formulering biedt extra ruimte voor beoordelingen op basis van reputatie, publieke opinie en mogelijke politieke gevolgen. Premier Keir Starmer had de geplande optredens al eerder publiekelijk bekritiseerd. Na de afwijzing werd het London Wireless Festival geannuleerd en werd het een kwestie van overheidsbeleid.
De Nederlandse uitspraak legt een fundamentele ongelijkheid bloot in de manier waarop landen de grens tussen openbare orde en vrijheid van meningsuiting hanteren. Die grens is in Nederland goed gedefinieerd door de wetgeving. Tenzij er sprake is van een duidelijke dreiging, vormen uitspraken die breed worden veroordeeld door de samenleving niet altijd een reden voor een inreisverbod. De minister beriep zich op de wet in reactie op oproepen van leden van de Tweede Kamer om Ye de toegang te ontzeggen. De wet staat dit op dit moment niet toe.
Het is de vraag of dit de juiste beoordeling is. Het toelaten van een muzikant die het nummer “Heil Hitler” heeft uitgebracht, terwijl andere Europese landen openlijk verklaren dat ze hem niet in het land willen hebben, is begrijpelijkerwijs verontrustend. Maar om te voorkomen dat inreisverboden worden misbruikt als politiek instrument op basis van de publieke opinie, heeft Nederland bewust een hoge juridische drempel opgeworpen. Dit illustreert de onaangename gevolgen van dit principe.
