Soms neemt een filmfestival een besluit dat verder reikt dan de films die het vertoont. De keuze van het Tribeca Film Festival voor *Dreams of Violets* voelt als zo’n moment. Het is de eerste speelfilm die volledig door AI is gemaakt en die is geselecteerd voor een groot filmfestival, en niemand doet alsof dit een onbevooroordeelde keuze is.
Ash Koosha, een regisseur uit Iran die in ballingschap leefde, stond voor een verhaal dat verteld moest worden, maar niet gemakkelijk te vertellen was. In januari van dit jaar vond er in Iran een bloedbad plaats onder onschuldige mensen. Er zijn geen filmsets om te bezoeken. Niemand die het land wil binnenkomen, kan dat doen. Er waren geen sets die konden worden opgebouwd. Koosha beschikte wel over bijna 3.000 video’s van mensen die erbij waren.
| Informatie | Details |
|---|---|
| Film | Dreams of Violets |
| Regisseur | Ash Koosha |
| Productiestudio | Fountain 0 / Studio 0 |
| Speelduur | 74–75 minuten |
| Budget | $2.000 |
| Productietijd | Twee à drie maanden |
| Première | Tribeca Film Festival 2026 (New York) |
| Onderwerp | Fictief drama gebaseerd op massamoord op Iraanse burgers, januari 2026 |
| Technologie | Volledig AI-gegenereerde beelden; menselijke inbreng bij script, montage, geluid en muziek |
| Festivalmedeoprichter | Jane Rosenthal |
Hij bekeek deze maandenlang en gebruikte ze vervolgens om een AI-model te leren hoe de video gemaakt moest worden. Het script was zijn eigen werk. Alles werd met de hand gedaan: de montage, het geluid, de muziek. Het enige dat uit een algoritme kwam, was wat je op het scherm ziet – de plekken, mensen en straten van Teheran. Het kostte tweeduizend dollar om te maken en werd grotendeels ’s avonds gedaan. Het klinkt bijna belachelijk als je het vergelijkt met een normale Europese coproductie.
De keuze voor *Dreams of Violets* is echter niet onomstreden. De filmwereld heeft gemengde gevoelens over wat ze zien. Aan de ene kant begrijp ik waarom Koosha kunstenaar wilde worden – hij had geen andere manier om dit verhaal te vertellen. Dat gezegd hebbende, is het makkelijk te begrijpen waarom mensen die in de filmwereld werken nerveus worden. Als een film van 2.000 dollar goed genoeg is voor een filmfestival, wat zegt dat dan over de honderden mensen die eraan werken om zo’n film mogelijk te maken?
Jane Rosenthal, die hielp bij de oprichting van het festival, lijkt zich bewust te zijn van die spanning. In een verklaring zei ze dat de emotionele directheid en urgentie van het verhaal zelf, en niet de technologische prestatie, hen hadden overtuigd. Ze steunt het gebruik van AI zonder het te verheerlijken, wat een slimme manier is om het te zeggen. Het is echter niet duidelijk of dat de mensen in de sector geruststelt.
Koosha is verrassend bescheiden over wat hij heeft gemaakt. Hij zou zichzelf nooit omschrijven als een fervent voorstander van AI. Hij ziet technologie niet als een ideologie, maar als een hulpmiddel. „Ik weet niet zeker of dit de juiste vorm is voor dit verhaal”, zei hij. „Ik weet echter wel zeker dat dit verhaal een vorm nodig had, en dit is de vorm die voor mij beschikbaar was.” Dat is een eerlijke uitspraak die serieus genomen moet worden.
Zijn manier van denken is vanuit moreel oogpunt gezien wel logisch. De kunstenaar Christopher Kulendran Thomas werkt momenteel op een vergelijkbare manier in het Depot van Museum Boijmans Van Beuningen. Hij gebruikt AI-schilderijen om een vergeten massamoord in Sri Lanka in beeld te brengen, waarvan bijna geen beeldmateriaal bestaat. Het idee dat AI ons zou kunnen helpen dingen te zien die we normaal gesproken niet zouden kunnen zien, heeft iets heel aantrekkelijks. Dit is niet hetzelfde als het gebruik van AI om de kosten van een romantische komedie te drukken.
We weten nog steeds niet of *Dreams of Violets* een goede film is of niet. In de trailer zie je de gebruikelijke kenmerken van AI-beelden: een beetje schokkerigheid en gezichtsuitdrukkingen die er niet helemaal natuurlijk uitzien. Toch is het verschil tussen AI-films en echte beelden niet zo groot als veel mensen dachten dat het zou zijn na slechts twee jaar serieuze ontwikkeling. Dat is op zich al iets om over na te denken.
Tribeca heeft met deze keuze een statement gemaakt, of ze zich daar nu bewust van is of niet. Misschien wordt dit over vijf jaar wel gezien als het moment waarop AI-films de bioscoopschermen veroverden. Een andere mogelijkheid is dat Dreams of Violets een uitzondering blijft, een uniek geval met een unieke reden dat niet de norm wordt. Dat is nog een raadsel. Maar de vraag blijft bestaan en zal niet verdwijnen.
