Sommige avonden blijven je bij, ook al kun je niet uitleggen waarom. Het ligt niet aan iets bijzonders dat gezegd is; het komt doordat de ruimte zelf je heeft geraakt. Zo’n avond is bijvoorbeeld een concert bij kaarslicht in Amsterdam. Nog voordat de eerste noot wordt gespeeld, heb je het gevoel dat je in een andere wereld bent beland. Overal om je heen branden honderden flikkerende kaarsen, in een ruimte die normaal gesproken voor iets heel anders wordt gebruikt.
Candlelight heeft een goede keuze gemaakt door deze locaties te selecteren. Het Koninklijk Theater Tuschinski, met zijn chique art-deco-interieur, en Hotel Arena, dat vroeger een kapel was en nog steeds iets van die plechtige sfeer ademt, zijn geen neutrale locaties voor concerten. Ze versterken de sfeer juist. Dit concept brengt het idee over van een plek waar klassieke muziek niet alleen achter glas staat, maar leeft en ademt.
Er zijn meer soorten programma’s dan je zou denken. Ja, ‘De vier jaargetijden’ van Vivaldi staat op het programma. Maar er staan ook een show ter ere van Coldplay, een avond ter ere van Hans Zimmer en een show met de titel ‘Queen vs. ABBA’ op het programma. Voor mensen die denken dat klassieke muziek per se triest moet zijn, lijkt dit misschien een vreemde mix. Toch zijn de meeste mensen in het publiek niet gewend aan een concertzaalomgeving. En dat is precies de bedoeling.
Het is verbazingwekkend hoe kaarslicht de manier waarop we luisteren verandert. Misschien komt het door de warmte. Het kan ook zijn dat het lastig is om schermen te gebruiken als er kaarsen in de buurt zijn, waardoor je vanzelf minder afgeleid raakt. Wat de reden ook is, mensen die er zijn geweest, zeggen dat het gevoel altijd intiem en persoonlijk is. “Ik kon elk instrument afzonderlijk volgen”, merkte iemand op. Dat is geen toeval; het geluid en de inrichting van de ruimte zijn erop gericht om dat effect te bereiken.
De opzet van het kwartet – vier strijkers, een cirkel van kaarsen en een oud gebouw – verandert ook hoe de ervaring aanvoelt. Je zit vlak bij de muzikanten. De strijkstok raakt de snaar. De geconcentreerde blik op hun gezichten maakt dat duidelijk. Er zijn geen schijnwerpers en er heerst geen gevoel van afstand op dit podium. Veel mensen vinden dat de omvang en schaal van het evenement precies goed zijn, ergens tussen een klein optreden en een groot concert in.
Het is geen nieuws dat Amsterdam op cultureel gebied veel te bieden heeft. Maar Candlelight voorziet in een behoefte die er misschien altijd al is geweest: het biedt mensen een gemakkelijke, comfortabele manier om van geweldige livemuziek te genieten. Er is geen kledingvoorschrift, je hoeft geen bordjes te volgen die je vragen stil te zijn, en je hebt niet het gevoel dat je van tevoren iets moet weten. Je kunt gewoon naar binnen lopen.
De optredens duren een uur, of soms iets langer. Dat was een bewuste keuze. Het duurt net lang genoeg om je in de muziek te laten opgaan, maar niet zo lang dat je te veel gaat voelen. De prijzen beginnen bij twintig euro, wat best goedkoop is voor een liveconcert in een unieke ruimte in Amsterdam.
Misschien is dit wel de nieuwe vorm van klassieke muziek, maar dat is moeilijk te zeggen. Er zit echter iets authentieks in de manier waarop Candlelight te werk gaat. Geen loze beloften doen of te veel marketinghype gebruiken. Er was alleen muziek, kaarsen en een prachtige zaal. Soms is dat genoeg.
