Het kleine stadje Rhenen ligt aan de rand van de Veluwe. De Rijn stroomt langs de zuidkant van de stad en het gebied is rustiger dan je zou verwachten, zo dicht bij de Utrechtse Randstad. De inwoners van de stad kennen het gebouw waarin het Stadsmuseum is gevestigd al generaties lang. Op zondag 11 oktober organiseert het museum iets wat, in de breedste zin van het woord, een ‘arrangement’ genoemd zou kunnen worden, maar in de praktijk heel anders is dan een gewoon museumbezoek.
Om 13:15 uur begint het Henk Helmantel-arrangement met een mini-high tea. Deze is bewust toegevoegd om de toon te zetten, niet alleen voor de sier. Als je na een uur rijden hier aankomt en meteen een rondleiding of concert krijgt, ben je nog niet helemaal aanwezig zoals deze middag vereist. Je kunt rustig genieten van de thee en de hapjes. Ze geven je ook de tijd om de ruimte te bekijken: de oude trouwzaal van het museum, die zorgvuldig bewaard is gebleven om de historische waarde te behouden. De akoestiek en de sfeer van de zaal geven je het gevoel dat deze niet bedoeld is voor een museumbezoek, maar voor een plechtige gebeurtenis.
Vervolgens volgt de rondleiding door de Henk Helmantel-tentoonstelling. Als je Helmantels schilderijen ziet, weet je meteen wie de kunstenaar is. Zijn stillevens zijn accuraat, maar niet helemaal realistisch, en zijn kerkinterieurs hebben een lichtval die meer laat zien dan er zou moeten zijn. In Rhenen maakt zijn werk deel uit van een middagprogramma dat bedoeld is om mensen te helpen het te begrijpen, niet alleen om het te bekijken. Zijn werk is te zien in het Rijksmuseum.
De voorstelling wordt begeleid door het Nussen String Trio. Monet Twisk op viool, Roald van Os op altviool en Héloïse Godefroi op cello vormen een trio dat speelt op oude strijkinstrumenten en een programma heeft samengesteld met muziek van klassieke componisten die Helmantel waardeert. Dat feit is interessant, niet alleen vanuit biografisch oogpunt. Het verbindt de klank van de middag met de beelden van de middag op een manier die de makers van de voorstelling voor ogen hadden.
Je krijgt een andere kijk op Mozart als je bedenkt welke schilder je net hebt gezien. Hij kende die muziek en bewaarde een deel ervan voor zichzelf. De toegang kost €40, of €35 met een museumkaart. Dit bedrag is inclusief de receptie, de rondleiding, het concert en de afsluiting van het evenement. Een redelijke prijs voor een middagprogramma van bijna vier uur in een historische ruimte. Het programma omvat livemuziek en een rondleiding door de tentoonstelling. Reserveren is noodzakelijk.
Er is iets aantrekkelijks aan evenementen die veel zintuigen prikkelen zonder overweldigend te zijn. De Helmantel-middag in Rhenen doet dit op een manier die zowel persoonlijk als intiem is, waardoor het niet te algemeen aanvoelt. Een trio dat speelt voor een groep in een gebouw dat ooit een trouwzaal was, omringd door schilderijen die met dezelfde zorg zijn gemaakt als de muziekkeuze – het is een unieke middag.
